sábado, 20 de junio de 2026
Entre o 60 e o 70% dos solos na Unión Europea están en mal estado e sofren degradación, afectando tanto aos solos superficiais como aos subsolos. “A pesar do papel crÃtico dos subsolos nos servizos ecosistémicos, o noso coñecemento sobre a xestión do subsolo segue sendo limitado”, destaca a profesora Mosquera. Neste contexto, o proxecto SUS-SOIL, unha iniciativa da Unión Europea para os vindeiros catro anos, establecerá un total de 15 Laboratorios Vivos. A Escola Politécnica Superior de EnxeñarÃa do Campus Terra da USC lidera este proxecto, unha iniciativa incluÃda no programa Horizonte Europa e dotada con 7 millóns de euros de financiamento orientada a estudar a saúde dos solos, a fin de determinar asà o seu grao de sustentabilidade. Os Living Labs ou Laboratorios Vivos son un ecosistema de innovación aberta que opera en contornas reais, cuxo enfoque colaborativo e centrado na persoa usuaria desenvolve, proba e implanta solucións prácticas e sustentables para retos complexos.
A catedrática do Departamento de Produción Vexetal e Proxectos de EnxeñarÃa, Mª Rosa Mosquera Losada, que tamén coordina o grupo de investigación en Sistemas Agroforestais e Agroecolóxicos, atópase á fronte desta nova iniciativa europea de I+D+i, que está impulsada por un consorcio de 25 socios, entre os que figuran USC, Feuga, Goberno de Murcia e UDC como representantes do Estado español, ademais doutras entidades dun total de 15 paÃses.
Obxectivos
Informar as persoas xestoras de terras e responsables polÃticos sobre os riscos no subsolo e os seus impactos, mellorar os servizos ecosistémicos, a seguridade hÃdrica e mitigar o impacto do cambio climático; asà como desenvolver ferramentas e estratexias para promover practicas sustentables de xestión do subsolo, conforman os principais obxectivos deste consorcio internacional. Deste xeito estase a artellar unha base de datos de monitorización de subsolo/solo interoperable coas bases de datos LUCAS (Land Use and Coverage Area frame Survey) e ESDAC (The European Soil Data Centre). A análise do uso do solo a longo prazo e a súa relación coa prestación de servizos ecosistémicos é outro dos horizontes nos que se está a traballar xunto co desenvolvemento de idiotipos de explotacións que incorporen as mellores prácticas de xestión agroecolóxica do subsolo. A creación dunha ferramenta de apoio á toma de decisión sobre o subsolo que aborde a degradación do solo e modelos de negocio relevantes, asà como o desenvolvemento dunha estratexia de polÃticas de subsolo para promover as mellores prácticas de xestión son tamén outros dos resultados agardados.
Equipo
Respecto implicación da comunidade cientÃfica do Campus Terra neste programa europeo, Rosa Mosquera cifrou en preto dunha ducia o número de persoal docente e investigador e demais persoal técnico da sede universitaria luguesa que está a ter unha participación activa na xestión e no desenvolvemento de SUS-SOIL. Entre as persoas implicadas atópanse, ademais de Mosquera, os profesores Antonio Rigueiro, Esperanza Ãlvarez, ademais de persoal investigador como Nuria Ferreiro ou Javier Santiago. Divina Vázquez Varela e Teresa Piñeiro ocuparanse das tarefas de xestión, do mesmo xeito que Pablo Fernández e Manuel Condado que desenvolven outros cometidos especÃficos.
O programa formativo Medrando Xuntas permitiu que as mulleres participantes traballasen habilidades clave como a comunicación, a organización, o liderado, a toma de decisións, a participación interna e a mellora da confianza profesional, ao tempo que se fomentou a creación dunha rede de mulleres que se apoian, colaboran e comparten recursos e que se deron a coñecer proxectos que están a transformar a economÃa. En primeiro lugar, Medrando Xuntas contou cun programa formativo para reforzar a súa participación nas entidades de economÃa social. En segundo lugar, a formación para directivas estaba dirixida a mulleres con responsabilidades de dirección ou proxección cara ao liderado.
Unha alianza entre o Instituto Tecnolóxico de Galicia (ITG) e as compañÃas Naturgy InnovaHub e Flythings Technologies desenvolverá unha plataforma enerxética que transformará residuos en produtos de alto valor engadido. Neste caso transformaranse residuos como lodos de depuradora, restos orgánicos e biomasas, en produtos de alto valor engadido como biocombustibles (hidrochar e biometano) e vectores enerxéticos sostibles (hidróxeno e syngas). Para iso, a nova unidade mixta combinará distintas tecnoloxÃas e incorporará sistemas hÃbridos de almacenamento con baterÃas e supercondensadores, ademais de empregar ferramentas como Internet das cousas, os xemelgos dixitais e a aprendizaxe automática.
