sábado, 8 de agosto de 2026
Baixo o tÃtulo ‘Ciencia e conciencia no século XXIÂ’, máis de medio centenar de investigadoras e investigadores das tres universidades públicas do SUG se darán cita na Cidade da Cultura. A iniciativa servirá para presentar o novo camiño de co creación que están a construÃr estes tres centros de investigación de nova xeración, poñendo en valor o gran potencial que pode ofrecer á sociedade a tarefa investigadora dende unha perspectiva cientÃfica multi e interdisciplinar.
Dende as súas respectivas direccións cientÃficas, Rosa Crujeiras (CITMAga), MarÃa Loureiro (ECOBAS) e Lourenzo Fernández (CISPAC) coinciden en sinalar o carácter diferencial do seu enfoque, “imprescindible” para abordar os desafÃos globais aos que se enfronta a sociedade de hoxe. Os máximos responsables dos tres centros interuniversitarios avogan por trazar estratexias comúns de cooperación e liñas de traballo colaborativas entre o persoal dos tres centros, compartindo as preocupacións que están a abordar dende as súas respectivas axendas cientÃficas.
Ética e ciencia de acceso aberto
Baixo o tÃtulo ‘Ciencia e conciencia no século XXIÂ’, a I Xornada de Centros de Investigación Interuniversitarios de Galicia contará coa participación de persoal experto de primeiro nivel para tratar aspectos de importancia crecente na produción cientÃfica actual.
AsÃ, co obxectivo de afondar na perspectiva de democratización da ciencia que están a promover os distintos estamentos públicos, a xefa da unidade de Ciencia Aberta da Fundación Española para la Ciencia y la TecnologÃa (FECYT), Pilar Rico, impartirá a conferencia ‘Ciencia aberta: o coñecemento como un ben públicoÂ’.
A continuación, o ex ministro de Universidades, catedrático de Ciencia PolÃtica e investigador da Universidade Autónoma de Barcelona, Joan Subirats, compartirá a súa perspectiva coa intervención ‘Ciencia no século XXI: lÃmites, ética e necesidades sociais da investigaciónÂ’, na que convida a unha reflexión crÃtica sobre as cuestións éticas que afectan á ciencia nun entorno altamente cambiante e sometido á velocidade dos avances tecnolóxicos.
IA, transición enerxética, inequidade…
Organizadas en tres grupos de traballo, as reunións cientÃficas da xornada se estruturan en sesións paralelas para abordar o ámbito tecnolóxico, o ambiental e o social, co obxectivo de definir unha axenda de temáticas de investigación comúns aos tres centros interuniversitarios para a xeración de sinerxÃas e o aproveitamento conxunto das diversas capacidades que cada un ofrece.
Dende a intelixencia artificial como gran desafÃo que xurde do desenvolvemento tecnolóxico ata a crise ambiental e a transición ecolóxica ou a desigualdade, pasando polas migracións ou os populismos. O persoal investigador identificará a complementariedade das distintas disciplinas cientÃficas implicadas e a converxencia das preocupacións que comparten.
A loita contra os incendios forestais suma un novo aliado tecnolóxico ao servizo de toda a sociedade. A aplicación móbil ALume, deseñada para facilitar que calquera persoa poida dar a alarma sobre un foco de lume de forma inmediata e precisa, xa se atopa plenamente operativa e dispoñible para a súa descarga de balde nas plataformas Android e iOS. O obxectivo principal desta ferramenta é potenciar a detección temperá dos incendios forestais. Nunha emerxencia no monte, os primeiros minutos son decisivos para evitar que un foco inicial se converta nun gran incendio; por iso, ALume nace para acurtar os tempos de aviso e facilitar ao servizo de extinción datos exactos antes de despregar os medios sobre o terreo. Cabe sinalar que a aplicación leva xa 7.000 descargas e 200 notificacións que axudaron ao operativo.
Un dos grandes atractivos desta undécima edición será a estrea de dez novos espectáculos, todos eles impulsados por compañÃas galegas, un dato que evidencia o dinamismo creativo do sector dos monicreques na Comunidade. A programación abrirase coa nova versión de A festa dos tÃteres, presentada por Viravolta, Vai de Roda e TÃteres Alakrán, para continuar coa estrea de Treco-lerias, de Trécola Producións, e A rosa de papel, adaptación ao teatro de monicreques do texto de Valle-Inclán realizada por Alakrán.
