domingo, 21 de junio de 2026
Baixo o tÃtulo ‘Ciencia e conciencia no século XXIÂ’, máis de medio centenar de investigadoras e investigadores das tres universidades públicas do SUG se darán cita na Cidade da Cultura. A iniciativa servirá para presentar o novo camiño de co creación que están a construÃr estes tres centros de investigación de nova xeración, poñendo en valor o gran potencial que pode ofrecer á sociedade a tarefa investigadora dende unha perspectiva cientÃfica multi e interdisciplinar.
Dende as súas respectivas direccións cientÃficas, Rosa Crujeiras (CITMAga), MarÃa Loureiro (ECOBAS) e Lourenzo Fernández (CISPAC) coinciden en sinalar o carácter diferencial do seu enfoque, “imprescindible” para abordar os desafÃos globais aos que se enfronta a sociedade de hoxe. Os máximos responsables dos tres centros interuniversitarios avogan por trazar estratexias comúns de cooperación e liñas de traballo colaborativas entre o persoal dos tres centros, compartindo as preocupacións que están a abordar dende as súas respectivas axendas cientÃficas.
Ética e ciencia de acceso aberto
Baixo o tÃtulo ‘Ciencia e conciencia no século XXIÂ’, a I Xornada de Centros de Investigación Interuniversitarios de Galicia contará coa participación de persoal experto de primeiro nivel para tratar aspectos de importancia crecente na produción cientÃfica actual.
AsÃ, co obxectivo de afondar na perspectiva de democratización da ciencia que están a promover os distintos estamentos públicos, a xefa da unidade de Ciencia Aberta da Fundación Española para la Ciencia y la TecnologÃa (FECYT), Pilar Rico, impartirá a conferencia ‘Ciencia aberta: o coñecemento como un ben públicoÂ’.
A continuación, o ex ministro de Universidades, catedrático de Ciencia PolÃtica e investigador da Universidade Autónoma de Barcelona, Joan Subirats, compartirá a súa perspectiva coa intervención ‘Ciencia no século XXI: lÃmites, ética e necesidades sociais da investigaciónÂ’, na que convida a unha reflexión crÃtica sobre as cuestións éticas que afectan á ciencia nun entorno altamente cambiante e sometido á velocidade dos avances tecnolóxicos.
IA, transición enerxética, inequidade…
Organizadas en tres grupos de traballo, as reunións cientÃficas da xornada se estruturan en sesións paralelas para abordar o ámbito tecnolóxico, o ambiental e o social, co obxectivo de definir unha axenda de temáticas de investigación comúns aos tres centros interuniversitarios para a xeración de sinerxÃas e o aproveitamento conxunto das diversas capacidades que cada un ofrece.
Dende a intelixencia artificial como gran desafÃo que xurde do desenvolvemento tecnolóxico ata a crise ambiental e a transición ecolóxica ou a desigualdade, pasando polas migracións ou os populismos. O persoal investigador identificará a complementariedade das distintas disciplinas cientÃficas implicadas e a converxencia das preocupacións que comparten.
O programa formativo Medrando Xuntas permitiu que as mulleres participantes traballasen habilidades clave como a comunicación, a organización, o liderado, a toma de decisións, a participación interna e a mellora da confianza profesional, ao tempo que se fomentou a creación dunha rede de mulleres que se apoian, colaboran e comparten recursos e que se deron a coñecer proxectos que están a transformar a economÃa. En primeiro lugar, Medrando Xuntas contou cun programa formativo para reforzar a súa participación nas entidades de economÃa social. En segundo lugar, a formación para directivas estaba dirixida a mulleres con responsabilidades de dirección ou proxección cara ao liderado.
Unha alianza entre o Instituto Tecnolóxico de Galicia (ITG) e as compañÃas Naturgy InnovaHub e Flythings Technologies desenvolverá unha plataforma enerxética que transformará residuos en produtos de alto valor engadido. Neste caso transformaranse residuos como lodos de depuradora, restos orgánicos e biomasas, en produtos de alto valor engadido como biocombustibles (hidrochar e biometano) e vectores enerxéticos sostibles (hidróxeno e syngas). Para iso, a nova unidade mixta combinará distintas tecnoloxÃas e incorporará sistemas hÃbridos de almacenamento con baterÃas e supercondensadores, ademais de empregar ferramentas como Internet das cousas, os xemelgos dixitais e a aprendizaxe automática.
