martes, 18 de agosto de 2026
Esta nova quenda de 'Tranfronteirizas' reúne a EstÃbaliz Espinosa, cantante e escritora que ten convertido a súa curiosidade sobre o ceo e o universo en material sensible a través da súa obra; e a Gastón Giribert, fÃsico teórico, que leva boa parte da súa traxectoria profesional traballando arredor de buratos negros e as abordaxes literarias e filosóficas sobre as dimensións do universo e estes astros que son fonte de numerosos paradoxos.
EstÃbaliz Espinosa (A Coruña, 1974) é escritora e comunicadora de ciencia, asà como cantante. Estudou SocioloxÃa e FiloloxÃa Hispánica na Universidade da Coruña e astronomÃa como afeccionada. Publicou varios libros de poesÃa en galego (Curiosidade ou As neuronas irmás, entre outros), traducións, relatos e ensaio sobre literatura e ciencia. Organiza actividades ao redor da poesÃa, a astronomÃa e a música. Traballou para entidades como a Orquestra Sinfónica de Galicia, Museos CientÃficos Coruñeses e faino actualmente na Universidade da Coruña, onde imparte escritura creativa.
Gastón Giribet (Bos Aires, 1973) é doutor en fÃsica e profesor de FÃsica Teórica da Universidade de Bos Aires. Tamén foi membro doutras institucións, como o Institute for Advanced Study de Princeton, a New York University e a Université Libre de Bruxelles. É autor de máis de cen artigos cientÃficos e, xunto a José Edelstein, publicou o libro Cuerdas y supercuerdas: la naturaleza microscópica de las partÃculas y del espaciotiempo.
Rosa Montero
Organizado polo ArtLab do IGFAE, centro mixto da USC e a Xunta de Galicia, 'Transfronteirizas, conversas de arte e cienciaÂ’ é un ciclo de diálogos virtuais emitidos en Youtube no que se convida a figuras do ámbito cultural a explorar as interseccións entre a arte e a ciencia con persoal investigador do centro, buscando un enfoque interdisciplinar. Nacido o 15 de maio de 2020 en plena pandemia nunha sesión con Rosa Montero, polo ciclo teñen pasado personalidades como Javier Ruibal, Alejandro Dolina, Anna R. Figueiredo ou AgustÃn Fernández Mallo co obxectivo de tender pontes e fomentar a participación entre a sociedade e a comunidade investigadora a través de distintas expresión artÃsticas.
O sistema educativo galego contará con 536 centros plurilingües o próximo curso 2026/27 nas etapas de Infantil, Primaria, ESO ou Bacharelato e FP. Seis centros decidiron incorporarse a esta iniciativa e outros dous ampliar a súa participación na mesma a outras etapas, o que confirma o incremento progresivo deste modelo, voluntario para os centros, desde a súa posta en marcha. Do total dos centros con modelo plurilingüe, 445 serano en Primaria e 93 en ESO (se ben parte deles sono en ambas etapas á vez), 259 en Infantil, 16 centros en Bacharelato e 40 en FP. Ademais dos centros plurilingües, a ConsellerÃa oferta diversas modalidades. AsÃ, outros centros optan por contar con seccións bilingües.
O Proxecto Xenoma Galicia, que procura detectar variantes de risco para enfermidades hereditarias graves como o cancro de mama e ovario, a sÃndrome de Lynch ou a hipercolesterolemia familiar, xa permitiu detectar 42 persoas positivas entre as 2.504 mostras que se levan analizado. Este programa pioneiro de cribado xenético acada 2.504 mostras analizadas ata o de agora dos 4.261 participantes reclutados ata o momento, rexistrando unha taxa de positividade do 1,7 %.
