Opinión en Galicia

Buscador


autor opinión

Editorial

Ver todos los editoriales »

Archivo

Lino Novás Calvo na Prensa Madrileña (1932-1936)

Rivero, Manuel - lunes, 16 de noviembre de 2026
Nesta entrega analizo a presenza de Lino Novás en tres medios: La Gaceta Literaria; El Sol e Luz, Diario de la República, nunha etapa das máis críticas, convulsas e de maior crispación da sociedade española en todos os escenarios, tanto políticos, económicos, académicos, laborais e sociais, nos que a prensa xogou un papel moi importante.
A base da información deste estudo é a Hemeroteca Digital da Biblioteca Nacional de España (BNE) (1).

La Gaceta Literaria

"La Gaceta Literaria fue una revista cultural editada en Madrid entre 1927 y 1932. Fundada por Ernesto Giménez Caballero, fue la plataforma más importante del movimiento vanguardista español y la llamada «generación del 27 (...) Con periodicidad quincenal, editó un total de 123 números. (...) Su primer ejemplar apareció el 1 de enero de 1927 (...) cesó de publicarse el 1 de mayo de 1932. (2)
No momento que empezou a publicar Lino, a Gaceta literaria, tiña un rumbo político moi marcado, había sectores, que vían na revista unha tendencia próxima ao fascismo; de aí o reproche que lle facía José Antonio Fernández de Castro, director de Orbe, a Lino, por publicar nese medio, en carta de outubro de 1931, reprimenda da que Lino soubo saír con elegancia, oficio e mestría:
"Fui a ver a Giménez Caballero. Le hice la entrevista, y le mandé para que me la aprobara. Lo que hizo fue publicarla en La Gaceta Literaria en primera página, (...) Además me publicó otras cosas mías (...) me abrió las páginas de la Gaceta para lo que quiera.
Haré todo lo que quiera vuestra excelencia (...) No seas cruel con los que no piensan como tú (...) Y no faltaba más sino que ahora me consideras a mí de otro lado. Si yo fuera a expresar lo que me manda sólo mi conciencia, Orbe no me publicaría mis cosas (...) Tú tienes libertad de rechazar lo que no te parezca bien, y sin que yo me moleste por ello. Por lo que sí me molestaría sería porque te olvidaras de que dependo en casi todo de Orbe, y que estoy tratando de servir sus intereses" (3)
As publicacións de Lino na Gaceta literaria foron as seguintes:
- Un encuentro singular (01-09-1931.
Nas páxinas 7-8, publicou o conto completo, que anos máis tarde sairía no extenso volumen, xunto con outros contos de Lino, "Maneras de Contar" (4)
- El Robison literario llega a Cuba (15-09-1932), páxinas 1-2.
- Cuba literaria. Mi fichero (15-11-1932), páxinas 1-4.

El Sol

"El Sol, diario que se publicó entre 1917 y 1939, fue obra del ingeniero y empresario Nicolás María de Urgoiti (...) Se consideró en su momento uno de los mejores periódicos de Europa y el mejor de España.
Apareció el 1 de diciembre de 1917 y traía claros aires de renovación periodística, persiguiendo el beneficio económico desde una postura de completa independencia (...) Su interés era la transformación política y social de España. Estaba formado por doce páginas de gran formato sin información taurina ni lotería y con muy poca información de sucesos, por lo que se le tachó de intelectual y elitista. Costaba el doble que los demás periódicos"(5).
As publicacións de Lino no diario el Sol, foron dúas, debido a que pasou a ser o periodista de referencia de "La Voz", diario vespertino, irmán do Sol, que era matutino, ambos periódicos, con formatos diferentes, eran propiedade de D.Nicolás María de Urgoiti:
- Bernard Shaw y Ellen Terry. El arte de exhibirse (08-12-1931), páxina 2
- O’Neill en coturno. La Honda mágica (09-12-1931), páxina 2.
- Solicitud al gobierno peruano. En favor a un condenado a muerte, (08-01-1933).
"Ha sido enviada al gobierno peruano una solicitud de indulto para el escritor Eudosio Rabines [Eudocio Ravines Pérez]. A solicitude ía asinada por intelectuais, políticos, militares e periodistas, entre os asinantes estaba Lino. O indulto levouse a cabo, dado que Eudocio Ravines faleceu no ano 1979 (6).
Durante ese mesmo ano, Lino Novás aparece citado nove veces máis, a través de diferentes fontes: publicidade por parte da editorial Espasa Calpe do libro "El Negrero"; citas de traducións e publicidade da colaboración no "Diario de Madrid" e da "La Voz", da serie "La ciudad, el campo y el mar", que tivo ampla difusión. Esa mesma tendencia seguiu en 1935 e 1936, con dúas entradas en cada ano.

Luz, Diario de la República

"Luz fue un periódico español editado en Madrid, que surgió como sucesor del diario Crisol. Su primer ejemplar se publicó el 7 de enero de 1932. En sus inicios estuvo relacionado con la figura de Ortega y Gasset y la Agrupación al Servicio de la República, además del republicanismo liberal. (...)
Su fundador fue Nicolás María de Urgoiti. (...) Terminó por desaparecer en septiembre de 1934, siendo su heredero el periódico Diario de Madrid" (7)
No diario Luz, Lino tivo un espazo preferente, a súa columna aparecía semanalmente no epígrafe "Documentos sociales", temos identificados os seguintes:
- "Blanco pobre" y pobre negro (20-06-1933)
- Contrabando de hombres (12-07-1933
- Mujeres sin trabajo (14-07-1933)
- Las golondrinas vuelven (29-07-1933)
- Trata de negros. Esclavitud en el Mar Rojo (04-08-1933)
- Haitianos en barracones (18-08-1933)
- Sobre piratas (24-08-1933)
- El aventurero Monfreid (30-08-1933)
- Educar a los parados (13-09-1933)
- Al país en minifundio (28-09-1933)
- Los millones de los Mellon (24-10-1933)
- Otra vez el arma (20-11-1933)
- Otro choque de razas (08-12-1933)
- Azares del juego (21-12-1933)
Ademais da columna en "Documentos sociales", Lino aparece citado doce ves, entre os apartados de revista de prensa, publicidade de Espasa Calpe, asinando o manifesto a favor da liberdade do escritor peruano Juan Luis Velázquez e o anuncio do extraordinario do periódico El Sol, no que ía participar. Ao cerre do diario Luz, Lino pasou a colaborar, como periodista destacado, no Diario de Madrid.

NOTAS:
1. https://www.bne.es/es/catalogos/hemeroteca-digital
2. https://es.wikipedia.org/wiki/La_Gaceta_Literaria
3. https://www.galiciadigital.com/opinion/opinion.39458.php
4. Novás-Calvo, L.: Maneras de contar, New York: Las Américas publishing Company, 1970
5. https://bnescolar.bne.es/index.php/node/650
6. https://es.wikipedia.org/wiki/Eudocio_Ravines
7. https://es.wikipedia.org/wiki/Luz_(peri%C3%B3dico)
Rivero, Manuel
Rivero, Manuel


Las opiniones expresadas en este documento son de exclusiva responsabilidad de los autores y no reflejan, necesariamente, los puntos de vista de la empresa editora


PUBLICIDAD
ACTUALIDAD GALICIADIGITAL
Blog de GaliciaDigital
HOMENAXES EGERIA
PUBLICACIONES