Opinión en Galicia

Buscador


autor opinión

Editorial

Ver todos los editoriales »

Archivo

O Ollomao

Basanta Martínez, Xesús (Xesús do Breogán) - jueves, 01 de octubre de 2026
Ó ollomao tamén se lle chama BITRE e tamén BÍTERE.

No diccionario galego-castelán da editorial Galaxia, de X.L. Franco Grande, podemos atoparnos cunha curiosa tradución ó castelán e que di así: OLLOMAO.s.m. Ombligo de Venus.

O Ollomao A palabra OLLOMAO é unha palabra composta de OLLO (latín oculu) e de latín antigo (MAO< latín malu) e que se traduce así: Pequena cuncha mariña branca por un lado e dourada tirando a vermella polo outro, usada para adornar xoias.

Pero en realidade o verdadeiro nome do OLLOMAO e o de OPÉRCULO. A pesar de todo, está ben esta diferencia do idioma galego ó chamarlle Ollomao ou Bítere ou Bitre, pois o opérculo é de distintas caracolas e que cumpre a misión de pechar os órganos de certos animais ou plantas. Por exemplo: cando comemos as BÍGARAS ou MINCHAS, primeiro co alfinete sacámoslle unha lámina circular que parece de plástico para logo sacarlle a carne, pois ben, esa lámina que lle sacamos á bígara chámase OPÉRCULO.

Por exemplo podemos falar dos nomes científicos e comúns de distintas bígaras. Littorina littoralis (Bígaro chato); Littorina saxatilis (Bígaro bravo); Littorina neritoides (Bígaro anano); Littorina littorea (Bígaro común) e un longo etc.

Pero a quen pertenece o OLLOMAO?. Pois ben, o ollomao ben a ser o opérculo da ASTREA RUGOSA e a misión do Ollomao é a de OBTURAR ou "pechar", dito en términos máis simples, a Astrea Rugosa dentro da súa cuncha ou caracola. Conclusión O Ollomao simple: O Ollomao é a "porta" que pecha a Astrea Rugosa dentro da súa caracola ou "CORNO" como aquí lle chamamos.

Co libro na man, esplícovos sobre da ASTREA RUGOSA.-Cuncha duns 5 cm. de altura e de anchura similar; grosa e pesada cunhas 7 aspiras que forman saíntes na súa superficie superior e que posúe ós lados líneas espirais puntiagudas; o pé do caracol presenta un OPÉRCULO calcáreo cun marcas espirais.

A cor, é xeralmente vermello-pardo. Hábitat sobre rochas dende a franxa infralitoral hacia abaixo. Distribución. Mediterráneo e costas atlánticas de España e Portugal. Á marxe do que pon o libro, debo engadir, que o ollomao era frecuente atopalo nas praias do Concello de Barreiros. Según os nativos, ultimamente vese menos nestas praias, pode que infruiasen os muros da praia A Rapadoira e o muro da praia de Altar, para a súa desaparición.

Nas fotos, podemos ver o opérculo OLLOMAO nunha delas obturando ou pechando á Astrea Rugosa no interior da caracola ou corno (como xa dixen, fai de "porta"); e nas outras fotos xoias feitas con Ollomao.

Tamén di a tradición que se o metemos na carteira pode acarrear fortuna, pois o Ollomao ten fama de aportar moita sorte.

NOTA: O texto científico foi recollido do libro "Guía de campo de la flora y fauna de las costas de España y Europa" de A.C. Campbell. A foto do Ollomao obturando a Astrea Rugosa dentro da caracola e de James Nicholls.
En castelán chámaselle Ojo de Santa Lucía.
Basanta Martínez, Xesús (Xesús do Breogán)
Basanta Martínez, Xesús (Xesús do Breogán)


Las opiniones expresadas en este documento son de exclusiva responsabilidad de los autores y no reflejan, necesariamente, los puntos de vista de la empresa editora


PUBLICIDAD
ACTUALIDAD GALICIADIGITAL
Blog de GaliciaDigital
HOMENAXES EGERIA
PUBLICACIONES