Traslado de Mamede á Prisión da Coruña

Se a mobilización de Ferrol en xaneiro de 1903 demostrou que o pobo era capaz de queimar os exemplares do diario La Voz de Galicia antes que aceitar a infamia contra o heroe popular, o seu traslado á prisión da Coruña no mes de abril de 1904 asinou o incremento da súa fortaleza. A verdade histórica oficial, empeñada en debuxar a un monstro sanguinario, fendeu irremediablemente cando a insubordinación contra o réxime penitenciario traspasou os muros do cárcere. Mamede Casanova non só espertaba o fervor civil nas prazas e peiraos; o seu carisma converteuse nun perigo de Estado capaz de por en evidencia o sistema carcerario, a pesar do illamento máis severo.

Cando confrontamos as crónicas de abril de 1904 publicadas por varios diarios, das que destacamos as seguintes: El Imparcial, La Correspondencia de España, El Diario Español ou El Correo Español, aflora con nitidez o pánico coordinado das diferentes autoridades. O violento arquetipo de "bandido" e mesmo de "asasino" chocaba frontalmente co liderado de Mamede, tanto dentro como fóra da cadea. A pesar das duras medidas impostas á autoridade moral de Mamede flúe e sobreponse ao terror.

A continuación, analizamos os novos puntos de inflexión onde a hemeroteca destapa o magnetismo de Mamede e a manipulación represiva do Estado.

Puntos de contraste analítico:

1. A resistencia lexítima contra a tortura:
O escenario coruñés iníciase cunha clarificación legal que o estamento oficial tentara emborrallar para xustificar a pena máxima. Como recolle textualmente o diario La Época o 19 de abril de 1904, o fuxido saía de Ferrol "á disposición del gobernador" cunha condena moi específica: "veinte años de reclusión por el delito de heridas graves al guardia Fernández Vicuña". Lonxe do sadismo criminal que lle atribuían, a realidade xudicial reducía o caso a un tiroteo motivado pola autodefensa familiar: Mamede disparara contra os axentes tras saber que a súa nai sufrira interrogatorios crueis e malos tratos polas forzas da orde.

2. A solidariedade dos presos:
O ingreso de Mamede na prisión da Coruña funcionou como un detonante. O 25 de abril de 1904, á hora da comida produciuse un acto solidario na defensa de Mamede. Os internos empregaron como fitos determinantes as miserables condicións de vida e o castigo brutal a un compañeiro. Os despachos telegráficos de Faginas apuntaban ao carisma de Mamede: "Mis informes me permiten asegurar que la actitud soliviantada de los presos obedece más que á nada á la estancia de Mamed Casanova en la cárcel". A soa presenza do mozo das Grañas do Sor, a modo de descarga eléctrica, unía aos reclusos na loita por a dignidade do colectivo.

3. A brutalidade penitenciaria:
O motín non era un acto gratuíto de indisciplina; era a contestación contra o terror institucional, dinamizada pola presenza dun mozo cuxo historial de resistencia contra os abusos á súa nai era un exemplo de valentía e de resistencia.

4. O magnetismo de Mamede:
A fortaleza, a tenacidade, o talento e a habilidade cos grilletes (tiña o oficio de Ferreiro), apórtanlle un carisma especial, que leva ao sistema a confesar a súa impotencia.
Triste historia de Mamede, a pesar da súa fortaleza, soportar as duras condicións dos diferentes penais aos que o trasladaron, a condena a morte, por un crime, que os indicios, indican que non cometeu, a conmutación desa pena, xunto cos longos anos de prisión, fixeron que caira no anonimato e no abandono, con certeza non se coñece a súa data de falecemento nin o lugar onde está soterrado, seguiremos investigando para descubrir a verdade sobre Mamede.