Achegas sobre o entroido na Provincia de Lugo (5)

Escenificación dos bonecos
A nivel individual e colectivo os bonecos representan -ás máis das veces- dunha maneira burlesca diferentes eventos sociais de índole local, autonómica e estatal. Tamén adoitan ser un relevante instrumento para coñecer diferentes labores e oficios tradicionais.
Pois ben, algunhas representacións levadas a cabo no presente século están reflectidas do seguinte xeito: Ano 2001. Na praza de Carude e no Malecón hai unha escenificación das "vacas locas". Ano 2004. Neste ano a boda entre o principe D. Felipe e Dª Letizia vaise representar en varias asociacións, barrios e colexios monfortinos da seguinte maneira: No Chao de Fabeiro, hai unha parodia, que leva por título, "A jet-set do Fabeiro vaise de voda real". En Prodeme, o título da representación é "Voda Real". En Carude, " Despedida de solteira de Letizia". No colexio da Gandara, "Unha real noiva". Ano 2005. No barrio da Florida escenifícaronse dous eventos festivos de carácter local: O Xoves de Compadres: "O San Mateo na Florida"; e O Xoves de Comadres: "As roscas do San Brais". Ano 2009. A crise económica impacta de tal xeito no Val de Lemos, que vai ser un acontecemento do que vai haber varias representacións nas vilas de Monforte e Sober coas seguintes denominacións: Panadería Luna: Xoves de Compadres: "Ere que Ere" (Andalucía). Xoves de Comadres: "Pócima Anticrisis". Na rúa de San Pedro, a panadería "la Luna" representou a un grupo de bruxas cociñando unha pócima coa finalidade de conxurar a crise. No bar da Palloza: "Remedios contra a crise". No barrio de Ribasaltas: "A crise das mulleres, cousa de trapos". Barrio de Carude: "Crisis". Colexio Ferroviario: "Paseando a dona crise". Colexio Novo: "Dona crise". Colexio Infanta Elena: "Dona crise".
En Anllo (Sober): "Non sobrevivín a crise". En Matamá (Sober): "A crise fai aproveitalas rebaixas". Ano 2010. As peregrinacións a Santiago de Compostela e a idade de xubilación son dous acontecementos, que aparecen reflectidos nalgunhas escenificacións realizadas no presente ano. Así, na rúa de San Pedro, levouse a cabo unha representación relacionada cunha peregrinación a Santiago. Xa, no ano 2004, no lugar de Vilamelle (Pantón) unha ringleira de monicreques con vieiras e bordóns parodiaba á beira da estrada unha peculiar peregrinación xacobea. Así mesmo, no centro social de Caixa Galicia e na residencia Asimédica realizaronse dúas escenificacións, que aludían ao alongamento da idade de xubilación por parte do goberno central.

** O COLECTIVO VECIÑAL DE "BABELA" (DISTRIZ) (MONFORTE).
Dende hai máis de vinte e cinco anos este grupo de veciños dedícanse a representar tanto o Xoves de Compadres como o de Comadres, un material etnográfico de vital importancia de cara aos novos. Así, este colectivo coordinado por un gran home como é Xusto Prieto Campos está levando a cabo unha tarefa pedagóxica e didáctica, xa que dende finais do século pasado están dando a coñecer como se vivía denantes nunha casa rural do "Val de Lemos". Isto conlevaba proxectar ao exterior unha serie de traballos familiares e colectivos, como eran a malla, a sega da herba, a seitura do trigo, a roza dos toxos, a colleita das patacas, a fornada do pan, a poda das vides, a elaboración de doces, a caza das papuxas . Este grupo ensinaba p.ex. como era o labor de construír as esparrelas de uz, de colocalas entre as silveiras e as zarzas co babullo do fruto, e finalmente a tarefa de preparar as empanadas de papuxas, que tiñan moita sona nas Terras de Lemos, e así facían con outros labores. Tamén amosaban unha serie de oficios necesarios para a súa subsistencia, como eran o dos zoqueiros, o dos ferreiros, o dos carpinteiros, o das leiteiras, o dos cesteiros. Finalmente, tamén mostraban como era o tempo de lecer, reflectido nunha taberna, nunha debulla e esfolla de millo, nun fiandón, nunha seca de castañas, nunha pesca furtiva etc. Na esfolla do millo, daban a coñecer todo o proceso, que ía desde a esfolla, enrastrado, secado e mesmo o uso da palla das mazorcas para encher chergóns, que logo se utilizaban a xeito de colchóns, e así sucesivamente con outros intres de ocio.
Nestes últimos anos, a asociación de veciños a Xuntanza de Santa Mariña (Monforte) tamén se adicou a temas de carácter rural, como os da feira, a matanza do porco, e a elaboración do pan e do viño. A representación da elaboración do pan permitiu a esta asociación obter o premio especial de Etnografía no concurso do Xoves de Comadres do ano 2012. Ata ese intre este premio sempre foi gañado polo colectivo de veciños de Babela (Distriz).