Un total de 45 persoas pertencentes ao Consello de Anciáns de Xestoso-Monfero e aos Consellos de Maiores de Paderne e Momán participaron nunha enriquecedora xornada cultural e histórica ao Concello de Cariño, na comarca de Ortegal, unha das zonas máis espectaculares do norte de Galicia tanto polo seu patrimonio como pola súa paisaxe.
Antes da saída realizouse unha clase introdutoria sobre a historia do novo Concello de Cariño, lembrando que
este municipio pertencera historicamente a Ortigueira ata conseguir a súa independencia administrativa no ano 1988, converténdose así no concello máis novo de Galicia.
Durante a explicación abordouse a evolución histórica do territorio desde a Prehistoria ata a actualidade, facendo especial fincapé na importancia dos primeiros asentamentos humanos da Serra da Capelada, onde apareceron lascas de sílex e diversos monumentos megalíticos como os dolmens de Cima de Lodeiro, Cova da Hornacina, Cima da Zarza e os existentes no Monte de Herbeira. Tamén se explicou o significado de termos históricos e arqueolóxicos fundamentais para comprender mellor o paso do tempo e a evolución das sociedades humanas.
Entre os conceptos tratados destacou o significado de:
- Sílex: pedra fundamental na fabricación de ferramentas prehistóricas.
- Lascas: fragmentos empregados polos primeiros habitantes para crear utensilios.
- Dolmens: monumentos funerarios do Neolítico construídos con enormes pedras.
- As diferentes etapas da Prehistoria: Paleolítico, Mesolítico, Neolítico e Idade dos Metais.
Igualmente analizouse a evolución histórica de Cariño ao longo da Idade Media e Moderna, cando comezou a consolidarse como porto pesqueiro. Xa no ano 1584 aparecía rexistrado cunha pequena comunidade mariñeira formada por "39 veciños e 124 almas". Posteriormente, desde o século XVII, pasou a formar parte do Condado de Santa Marta de Ortigueira.
Especial atención recibiu a etapa conserveira dos séculos XIX e XX, momento no que empresarios procedentes de Cataluña, Cantabria, León e Sicilia instalaron fábricas de salgadura e conserva
que transformaron profundamente a economía local. Explicouse tamén o significado da salgadura, tradicional método de conservación do peixe mediante sal, esencial antes da chegada da refrixeración moderna.
Ao longo da exposición lembráronse episodios importantes da historia local, como a galerna de 1887, un violento fenómeno meteorolóxico que destruíu barcos e fábricas, así como os conflitos sociais e mariñeiros que converteron a Cariño nun enclave destacado do sindicalismo costeiro galego.
Xa en destino, o grupo visitou o Faro de Cabo Ortegal, un dos lugares máis emblemáticos e impresionantes de Galicia. Situado no punto onde se unen o Océano Atlántico e o Mar Cantábrico, este faro moderno entrou en funcionamento no ano 1984 e érguese a máis de 124 metros sobre o nivel do mar.
Durante a visita explicáronse as características xeográficas e xeolóxicas do lugar, destacando os Tres Aguillóns, os cantís da Capelada e os famosos cantís de Vixía Herbeira, considerados dos máis altos da Europa continental occidental. Tamén se comentou a extraordinaria antigüidade das rochas da zona, con máis de 1.100 millóns de anos.
A actividade permitiu ademais coñecer o importante valor ambiental do territorio, incluído en espazos protexidos como a ZEPA da Ría de Ortigueira-Cariño, destinada á conservación das aves e dos hábitats naturais.
A xornada rematou cun percorrido polo casco urbano de Cariño, onde os participantes puideron contemplar a arquitectura tradicional mariñeira, as súas casas de cores con galerías de madeira, o ambiente pesqueiro e parte da memoria histórica ligada ao mar e á industria conserveira.
Esta viaxe supuxo unha magnífica oportunidade para unir convivencia, aprendizaxe e posta en valor do patrimonio histórico, cultural e natural de Galicia, permitindo aos participantes comprender mellor a riqueza histórica dun dos territorios máis singulares da costa galega.
