Visita organizada para os maiores dos Consellos de Maiores e Ancianos de MOMÁN-Xermade, XESTOSO-Monfero, CAMBÁS-Aranga e PADERNE
1. O Lugar
O Rincón da Memoria de Lito Fernández está en Paraxes, A Pastoriza, ao pé da N-640. É un espazo aberto creado a man por un veciño, onde a paisaxe da Serra de Meira e da Terra Chá forma parte da exposición. Acceso gratuíto e con miradoiro.
2. Quen está detrás
Lito Fernández, 69 anos, autodidacta. Tras xubilarse *laboralmente* do mundo do deporte decidiu recuperar o artista que levaba dentro. Foi promotor da _Voz do Pobo_, o periódico local de 1987-1989. Hoxe dedica o seu tempo a que a historia da súa terra non caia no esquecemento.
3. Que se vai atopar
Arte e etnografía unidas para contar a vida das nosas aldeas:
- Arte popular: tallas e esculturas, entre elas Atusmona, a vella fisgona que cada día conta unha historia.
- Memoria etnográfica: máis de 100 pezas -louza, apeiros de labranza, máquinas de fiar, utensilios da casa-.
- Memoria persoal: a biblioteca coa mesa e o sillón da escola do avó mestre, a palloza dedicada aos pais de Lito.
- Espazos con alma: a Aula da Natureza, a Taberna da Aurelia, e proxectos como o hórreo-faladoiro e o Decámetro Literario.
4. Por que importa
Xa asinaron no libro 300 persoas, pero pasaron preto de 900. Grupos de Meira, escolas e veciños veñen porque aquí se recoñecen.
Pero o valor non está só nas pezas. Está na mensaxe: a memoria non se conserva soa.
5. O noso papel
Cada obxecto vello que gardamos é un testemuño do traballo, do sacrificio e da vida dos que nos precederon. Se os deixamos perder, perdemos raíces. E sen raíces, os mozos non saben de onde veñen nin cara a onde ir.
Esta visita non é só unha saída. É un acto de responsabilidade colectiva.
Os consellos de maiores de MOMÁN, XESTOSO, CAMBÁS e PADERNE van a Paraxes a dicir en voz alta: nós non esquecemos. E ao volver, cada un ten a tarefa de seguir conservando, preguntando, gardando, contando.
A historia non se escribe só nos libros. Escríbese nas casas, nas aldeas e nas mans que aínda gardan os obxectos de antes.
Gardémolos. Mostrémolos. Transmitámolos.
Porque o rural que esquece, desaparece. O rural que lembra, resiste.
