Escoller parella, arte ou ciencia?
No que levo observado con respecto aos meus coñecidos/as..., as dúas cousas! Valémonos das regras do arte parándonos na beleza; así, en canto aos homes as mulleres teñen un refrán que nos define: O home coma o oso, canto máis feo máis fermoso. Acaso aténdonos ás calidades, pero aquí tamén hai unha contradición: que esta definición é máis científica que artística: O home feo, fisicamente feo, rara vez é soberbio, así que na súa humildade temos unha ecuación maxistral: ¡Non adoitan ser malos os feos!
A impresión instantánea que produce a beleza está ben, por exemplo, no Museo do Prado, pero a empatía, a cordialidade, a prudencia, a intelixencia..., tantos matices que non ten a Venus de Milo..., fan admirables a tódalas mulleres que teñan estas calidades; aínda que non as leven ao Museo das pinturas, fan, farán, do seu fogar un museo da felicidade.
A doutora Hannah Fry, investigando patróns de comportamento humano na University College London, emperrada en dar cunha fórmula matemática axeitada para atopar a parella ideal, aburrida de tanto matinar parouse na ecuación máis sinxela: "Cantos máis posibles candidatos teñamos, máis probabilidades teremos de atopar a un que nos conveña". ¡Xa, pero ata o épico don Juan Tenorio acabou mareado de tanto mocear!
-.-
Din que comezamos a aprender na barriguiña da nosa nai, e ata será certo, pois os malnacidos ¿por que o son? ¿Sentoulles mal o líquido amniótico? ¡Non sería que a nai os tiña avinagrados polos seus desgustos, fosen propios ou conxugais! Se eu fose médico aconsellaríalles aos pais que, especialmente durante o embarazo, nada de discusións, harmonía total, pois é un crime amargarlles a vida aos nascituros.
Falamos dos "malnacidos", pero tamén o facemos dos de "mala leche", e/ou dos "fillo de p." Pobriña súa nai, que encima das súas desgracias ten que cargar cunha deshonra que non sempre é/foi culpa súa. Para o que ten, ou tivo, un mal herdo so hai un remedio: ¡esforzarse na súa, propia, depuración; e copiar dos bos e dos xenerosos..., se quere ir ao Ceo!
Os títulos de nobreza hérdanse con agrado, pero os ¡Ese/a vén de mala raza!, só ten un remedio: ¡Aceptar as herdanzas a beneficio de inventario!, que así lle din os xuristas ao que repudia as inconvenientes. Herdar beneficios ten pouco mérito, pero renegar das malicias, aborrecelas, lavarse delas, é grandioso, admirable, nobre, a máis nobre das nobrezas.
Neste país prosperou a crenza de que os noticeiros son o mellor entretemento dos vellos... ¡Que va: as novidades desfannos os nervios, toléanos; hai que ir por outros camiños máis..., máis pacíficos!
O que confortaba aos vellos, moitísimo, era acudir ás feiras..., non para vender sobrantes, que nunca os tiñan, senón para desfacerse dunha parte dos seus produtos, pois aqueles si que engadían valor: ¡Do leite facían queixos e manteiga; agachábanse para recoller as landras, e con elas eses irmáns tan agradecidos, chamados porcos, que aínda non sei por que, traducíanas en unto, elemento indispensable para un bo caldo galego; e máis, moitas máis! Das catro cadelas así logradas, unha dábanlla ao Acevedo..., para que seguise tocando a pandeireta, para que cantase coplas de escarnio e maldicir; simbiose, pois!
Nas aldeas, a preguiza, ¿ou foron os predicotes dos políticos, estes sucesores daqueles frades predicadores?, levounos ao monocultivo: vacas ou eucaliptos! E nas cidades a fantasía..., como din os mouros, "vesaf la fantasía..., e con ela a barriga vacía!, levounos a montar servizos, ¡todo servizos!, con artigos básicos importados. ¿Da fase intermedia, da secundaria, ese precepto económico, básico, de engadir valores, que? ¡Nada, cero, vesaf la fantasía! Aló lonxe, mesmo na Fisterra, e por tanto un emprazamento axeitado para fabricar, para elaborar, para engadir valor ás cousas exportables, había unha cidade na que o seu Alcalde non se cansaba de pregoar: "La Coruña, ciudad de servicios!". Pois ben, os servizos só teñen venda cando hai ricos, e non hai ricos onde non se produce, onde non se elabora, así que a tal cidade, maiormente nas rúas máis céntricas, precisamente nas dos servizos, converteuse nun escaparate monumental onde xa se ven uns letreiros que din: "¡Pechamos por inanición!".
Falamos moito da vida, pero, entendémola, sabémola levar, do barrelo ao ataúde? ¿Que é a vida? ¡A vida é un sono! ¡Que ben a entendeu, e que ben nolo explicou, aquel Pedro, aquel Calderón de la Barca!
La vida es sueño
Sueña el rey que es rey, y vive
con este engaño mandando,
disponiendo y gobernando;
y este aplauso, que recibe
prestado, en el viento escribe,
y en cenizas le convierte
la muerte, ¡desdicha fuerte!
¿Qué hay quien intente reinar,
viendo que ha de despertar
en el sueño de la muerte?
Sueña el rico en su riqueza,
que más cuidados le ofrece;
sueña el pobre que padece
su miseria y su pobreza;
sueña el que a medrar empieza,
sueña el que afana y pretende,
sueña el que agravia y ofende,
y en el mundo, en conclusión,
todos sueñan lo que son,
aunque ninguno lo entiende.
Yo sueño que estoy aquí
destas prisiones cargado,
y soñé que en otro estado
más lisonjero me vi.
¿Qué es la vida? Un frenesí.
¿Qué es la vida? Una ilusión,
una sombra, una ficción,
y el mayor bien es pequeño:
que toda la vida es sueño,
y los sueños, sueños son.
¿Verdade que tiña razón? Pois, fagámoslle caso e razoemos; pero sen esquecernos de que a vida é un camiño, un camiño con bifurcacións, pois é igual de doado subir ao Ceo que baixar aos infernos.
-.- Gómez Vilabella, Xosé M.
