Opinión en Galicia

Buscador


autor opinión

Editorial

Ver todos los editoriales »

Archivo

A terceira ruína da obra de Rosalía de Castro denominada 'Ruínas' (4)

Otero Canto, Xosé - viernes, 22 de mayo de 2026
A terceira ruína da obra "Ruinas" de Rosalía de Catro está representada por un fidalgo ao estilo da fidalguía castelá e da Mancha, que tanto nos fixo lembrar a Quevedo no "Buscón" e ao "Lazarillo de Tormes", coa diferenza de que estes fidalgos están narrados en primeira persoa e en Rosalía de Castro aparece tratado en terceira persoa, como ocorre na maior parte da novelística, incluído o Quixote. Fidalgo novo, delgado, louro e "de nariz acaballada como el hidalgo de la Mancha", dinos Rosalía de Castro, que a ben seguro que denantes de poñerse a esta obra tiña xa lido estes tres libros segundo se vai observando na progresión continuada do argumento porque obedece ás mesmas características de todos os fidalgos, A terceira ruína da obra de Rosalía de Castro denominada 'Ruínas' (4) coa aclaración de que este é un fidalgo galego co apelido, nada máis e nada menos, que de Montenegro, aristocracia e fidalguía ben coñecidas na nosa Galiza, que vive, sobrevive e malvive como un cabaleiro do século XVII ao que sacásemos da súa tumba e que xunto a súa mai, xa ben vella, habitan unha pendella ao lado do río, mais deberían ser herdeiros da casa patrucial inxustamente arrebatada por uns familiares e que o pobre Montenegro quere recuperar e por iso estuda leis pola súa conta, dedicando o tempo a este mester e máis a pasear polas rúas do pobo e tamén a andar á busca de garridas damas, pero na súa pobreza e extrema delgadeza procuraba sempre a apostura e galantería dun elegante cabaleiro que resultaba algo así como entre cómico e risíbel.

Ai, Montenegro!, Montenegro, como bo fidalgo que es non quixeches nunca ser escribente nunha oficina ou pasante de procurador porque cada un "ha nacido para lo que ha nacido" e prefires sufrir a indixencia antes que aceptar calquera traballo, pero sempre soñando na posibilidade de recuperar a túa riqueza. Iso si, peiteando sempre a túa barba, vestíndote de negro e comendo algunhas coles ou patacas condimentadas con auga e sal, sempre isto antes que traballar, para iso es fidalgo. Bendito ti, Montenegro, que nunca te aviñeches a ningún traballo ou oficio que supuxese suor porque ti naciches para non dar pancada debido a que ese sangue que corre polas túas veas é sangue nobre e ata de agora, aínda que es indixente, tes orgullo e dignidade. Algúns veciños, ao verte así, queren agasallarte cunha levita vella ou con camisas cheas de zurcidos, pero ti rexéitalos e queres mellor seguir coa túa roupa que se cae de vella.

Os teus amigos han ser coma ti, dona Isabel Salgado y Peñaranda e Don Braulio, tamén pobres, pero non tanto coma ti que tes unhas botas cuarteadas e despezadas ríndose por diante e deixando ver a lingua dos teus pés e os dentes das dedas embutidas no que queda duns calcetíns de la branca cheos de zurzidos. Remataches toleando por Julia que ri dos teus zapatos, aínda que ela fose a filla do zapateiro do teu pai, agora é unha muller rica que te humilla ao non querer bailar contigo por ter os teus zapatos desa forma. Humillación que senten ademais dona Isabel e don Braulio e que tratan de reparar e reparan debido a que un sobriño deste último morre solteiro nas Américas deixando unha fortuna de un millón e medio de reáis, cantidade que é suficiente para enganar a Montenegro inventándolle que é un legado proveniente dunha debeda de trinta mil pesos que un usureiro tiña contraída con seus avós e que doa don Braulio, dispendiador de oficio e sempre sen beneficio.

Montenegro, vas aparecer no faladoiro do pobo, ben vestido e elegante cabaleiro perfumado e irrecoñecíbel para as damas que recibiron máis de dez cartas de amor feitas por dona Isabel e don Braulio e por iso todas queren bailar contigo porque agora es un fidalgo, mais Montenegro toleou e agora, xa fóra do faladoiro, andas arrincando a barba e o pelo pensando que era ouro e repartíndoos entre os participantes dos faladoiros porque o fidalgo toleou, andou errante de cidade en cidade, descalzo e nu, esnaquizando o seu corpo contra as paredes ata que un día o atoparon morto no camiño real, cos pés escachizados, o peito inchado e a boca chea de sangue escumosa. O pobre ía deixando o seu traxe e o seu ser que repartía en pedazos entre os indixentes, desgarrando o seu corpo e os seus cabelos dicindo que era ouro, que o apañasen e fosen felices co reparto.
Otero Canto, Xosé
Otero Canto, Xosé


Las opiniones expresadas en este documento son de exclusiva responsabilidad de los autores y no reflejan, necesariamente, los puntos de vista de la empresa editora


PUBLICIDAD
ACTUALIDAD GALICIADIGITAL
Blog de GaliciaDigital
HOMENAXES EGERIA
PUBLICACIONES