Un grupo de persoas portan a kufilla e rodean unha instalación de xoguetes rotos e velas enmarcando a representación deses corpiños mortos envoltos en teas brancas. Están a uns pasos da representación do Nadal que organiza o concello onde a rapazada do noso mundo xoga. Escóitase a súa alegría sobre as palabras e os silencios dos manifestantes, sobre a panxoliña da Oliveira ardendo. Esa mestura de ledicia e tristeza escenifica moi ben o presente.
Antes, no pasado, non o sabiamos. Agora, na actualidade, estamos fartos de coñecer o que sucede noutros lugares do mundo. Neste momento, no Obradoiro, está a alegría do primeiro mundo, no que rapazada e familias xogan en tempo de Nadal; ao lado, un
grupo protesta silenciosamente polo que está a pasar en Gaza, polas crianzas mortas e as que van morrer por falta de alimento e coidados sanitarios. Dous homes pasan, miran e un deles di "xa están eses coas súas paxaradas" e doe escoitalos, porque eses (aos que se refiren) son as/os solidarias/os que coidan da humanidade para que non impere a lei da selva e poñen o seu gran de area para o planeta non chegue ao punto de non retorno. Son os e as "coidadoras".
Cando no Obradoiro interfire a ledicia da nosa rapazada coa lembranza da morte dos outros, o golpe é brutal, case insostible. Porque o sufrimento é peor cando tropeza co xubilo, por iso a xente soporta mal as festas despois dunha perda.
Se en vez de celebrar o día dos inocentes, facendo inocentadas, pensaramos no que hai detrás, as cousas serían diferentes. Porque ese día hai 2025 anos un rei matou aos inocentes do seu reino, por medo a unha profecía. Agora celebrámolo facendo bromas, chamándolle inocente a quen non se dea conta de que lle querían tomar o pelo. A inocencia lígase coa infancia, pero a eses inocentes matáronos, exactamente como fixeron máis de dous mil anos despois en Gaza. Celebrar o día dos inocentes, dos santos inocentes, ese día, é lembrar esa matanza. Di a wikipedia que foi a matanza dos nenos menores de dous anos en Belén (Xudea) ordenada polo rei Herodes I O Grande, co fin de desfacerse de Xesús de Nazaret que acababa de nacer; e di tamén que os cristiáns veneran e recoñecen aos santos inocentes coma os primeiros mártires cristiáns. A continuación, comenta que é costume en España e Hispanoamérica realizar nesta data, bromas de todo tipo, coñecidas como "inocentadas."
Pero esta conmemoración é nin máis nin menos que un símbolo que nos fai reflexionar: convertemos a matanza dos bebés nun chiste. E así nos vai! Ordénaa un rei que se denomina O Grande e mata meniños. Facemos bromas ao redor da eliminación do futuro da especie. Sexa onde sexa que suceda, é algo horrible. Tanto que deberían saír todas as mulleres a facer o berro árabe, o zaghareet, esa especie de grito, lamento ou alarido que pode semellar un aullido e que pode expresar alegría pero tamén dor e furia ante o desastre. Porque estamos ante a catástrofe e debemos berrar forte ata rachar os cristais dos edificios, ata derrubar as paredes que illan aos poderosos (aqueles aos que non lles importa nada máis que o diñeiro e o poder), ata desfacer os papeis dos xornais que non contan a verdade e escachar as pantallas onde se verten as mentiras.
É difícil entender os mundos do mundo, as diferentes realidades que caben na nosa. As verdades que non se sabe se son verdades porque semella que cada un ten a súa. Cada vez se fai máis difícil. Nas aldeas, cando morría alguén, tocábanse as campás para que todos souberan, para que ninguén deixara de entristecerse e acudira á casa onde sucedía a perda, para que toda a aldea se empapara da dor. Era a comunidade sentindo o mesmo latexo (en maior ou menos medida) e esa compañía na pena facía que doera menos. Agora non é así... cando saímos do hospital de recibir unha mala noticia, moitas veces non temos con quen compartila e sentimos a soidade de arrastrar tristeza rodeados de xentes que gozan da festa.
No Obradoiro pasaba iso, a dor dos que choraban polos meniños mortos en Gaza multiplicábase ao escoitar a algarabía das nosas criaturas, felices de que sexa Nadal e podan compartir máis tempo coa familia e as amizades. Ese choque frontal facíame lembrar a aquel rapaciño que nos visitaba hai uns meses e ante a bandeira galega e a palestina me preguntou: "Tú, a quién defiendes?" e ante o meu silencio explicoume: Yo, a los palestinos, los están matando". Non poderei esquecer a mirada desa criatura que cargaba coa conciencia de ver as imaxes nos medios de comunicación, que seguramente preguntou e se veu obrigado a tomar partido. Ogallá nunca tiveran que tomar partido por ningún país, por ningunha opción... pero, tamén, ogallá sexan quen de definirse antes de que un poder -tan inmenso coma o tifón máis grande- acabe co seu mundo, sen dereito a réplica.
Nese meniño que apoia aos máis débiles descansa a miña esperanza, porque ao ser quen de poñerse no lugar do outro é un "coidador" e vai estender a súa empatía polos lugares polos que transite. Gustaríame estar preto del e ter man de que non lle fagan dano, poñer atención a que sexa feliz e se sinta acompañado por xente de boa vontade.
Por ti, que escoitas como choran os gazatís no medio da festa deste mundo, seguiremos en pé, tentando que o mundo que vos deixamos sexa o menos cruel posible. Para ti, gardamos a esperanza, coma un paniño branco que facemos ondear nas prazas!
