IV Domingo de Coresma

Un texto marabilloso o do evanxeo de Xoán. Semellante en fermosura ó da Samaritana do anterior domingo. Como o texto é tamén suficiente longo, serei respectuosamente curto para non estragar coas miñas palabras a beleza do texto xoánico. Son moitos os comentarios que se poderían facer. Eu preséntovos só os que se me amorean na mente. Xesús preséntase no relato ante os que o ven e admiran (os seus seguidores) ou rexeitan (os fariseos) coma "luz": "Eu son a luz do mundo". Isto é decisivo, porque de pouco vale ter ollos se arredor noso non hai máis ca tebras e escuridade. De pouco vale ter vista se non hai sol que dea claridade e ilumine a realidade. Para aclarármonos sobre o que o mundo, as cousas, o pasado, o presente e o porvir precisamos luz, sol, iluminación. Mais isto vénnos sempre de fóra de nós. Nós somos demasiado pequechos como para sostermos que o sabemos todo. Este era o erro fundamental, a cegueira máis decisiva dos fariseos. Eles din sempre: "nós sabemos", "nós sabemos"...

Dise sobre filósofos que son esas persoas que se ocupan en profundar sobre a realidade. Eles queren ir ó fondo dela, descubrir o seu sentido, o seu segredo. Adóitase dicir sobre eles que teñen unha conciencia moi clara do nada doado que é arrincarlle á realidade os seus segredos. Afirman eles por exemplo: "só sabemos que non sabemos nada". Mais isto é xa moito saber. O gran filósofo e teólogo do século XV, cardeal tamén da Igrexa, Nicolás de Cusa, escribiu un famoso escrito co título "De docta ignorantia" (sobre a douta ignorancia). Somos verdadeiramente doutos -vén dicir el- cando nos dámos conta de que somos ignorantes. Iso si que é ser "doutos", saber que somos ignorantes.

Neste sentido, os incombustíbeis contrincantes de Xesús, os fariseos, pretendían sabelo todo, gloriábanse ante os demais de dominar a lei, as normas. Crían saber perfectamente o que era bo e o que era malo. Podían cantarlle as corenta a quen fose. E agora resulta que un pobre home, alguén que acababa de deixar de ser cego para se converter en vidente, é dicir, en persoa que ve como son as cousas, as cores, as figuras e demais, resulta –digo- que esta persoa se vai converter inesperadamente en doutor, en mestre dos fariseos. Todos acoden a el para lle preguntar como foi iso de que Xesús lle curara a cegueira. Porque, claro, iso non pode ser. Como vai un pecador facer milagres? E Xesús seríao claramente ó el curar en sábado. Mais isto estaba contra o que mandaba a Lei. Logo iso non era posible. Buscan e rebuscan razóns, argumentos e probas e calquera outra clase de datos para se reafirmaren en que iso é imposible. En definitiva, couces contra o aguillón.

Mais o pobre cego, que agora ve, non fai máis ca contarlles sinxelamente o que lle pasou. Tan admirado está el de tanta pregunta polo que verdadeiramente lle pasou, que -sen pensalo moito- lles pregunta a eles, seguramente con retranca pola súa parte: "Pero é que queredes tamén vós facervos discípulos del?". Compréndese que o cabreo dos fariseos chegase con isto ó máximo e que empezasen xa a perder os nervios: "Ti. Ti serás discípulo del. Nós sómolo de Moisés!". É dicir. nós atémonos ás normas da lei, ó que sempre se creu e se fixo! Coma se o mundo (poderiamos nós pensar) estivese quedo, parado... e, polo tanto, lles estivese prohibido a videntes e profetas -coma Xesús- exercer a súa función de rexeneradores da moral, da ética, do ben facer e saber. Sempre o mesmo... A historia de se poñer de unllas contra os cambios repítese una e outra vez...

O cerne, o fondo, da mensaxe de Xesús é o de que o decisivo, o bo, o que importa, o que non se debe descoidar endexamais é que hai que practicar o ben. Mais practicar o ben significa facer o ben ás persoas, a calquera, sobre todo a aquelas que máis o precisan. Ser compasivos, sempre e pronto, tal e como o foi Xesús concretamente con este cego dándolle vista sen tardanza, aínda que fose nun día santo ou festivo, sen agardar un día laboral, tal e como pedían as normativas da lei relixiosa. Os fariseos tiñan os ollos manchados co lixo das normas baleiras que non lles deixaban ver. E non hai peor cego ca aquel que non quere ver. Endexamais deberiamos sentirnos satisfeitos cando alguén nos diga: "canto sabes!". Si que poderiamos sentirnos contentos cando oiamos dicir que amamos moito a xente, que nos preocupamos por ela, que non deixamos de lles facer o ben. Só entón podemos dicir de verdade que vemos, que non estamos cegos.

[ Manuel Cabada Castro, Boa nova para tempos novos. Comentarios velaíños aos evanxeos dominicais. Tres tomos (2024-2025). SEPT (editorialsept@gmail.com; editorialsept@editorialsept.gal). Distribución: Editorial Galaxia (pedidos@editorialgalaxia.gal).]