Sucesos incríbles (24)
Gómez Vilabella, Xosé M. - jueves, 19 de febrero de 2026
O cervatiño orfo
Aquel señor de Guitiriz, tamén chamado de Tras Parga, era tan rico e tiña tanta facenda miúda que cando a botaba ao monte por onde pastaban as súas reses non quedaba unha fronza de herba. As cabras íanse, sempre, para a parte de Pígara, e as ovellas tiraban cara ao Prado da Fonte das Augas, que daquela Pardiñas era outro feudo, outro señorío. Coas ovellas adoitaban ir as rapazas, pois así, de paso que as tornaban, fiaban na súa lá.
O señor de Pardiñas e mailo Guitiriz levábanse peor que mal entre si, maiormente por culpa dos carneiros, que se lles mesturaban, e despois discutían os pastores respectivos, cada quen coa súa lealdade. Contaban os vellos deste lugar que en vista diso, aqueles pastores, máis razoables cós amos, deron en cambia-los años, segundo nacían, de tal xeito que os de Pardiñas collían as crías pardas, coas nais respectivas, e os de Guitiriz ían facéndose coas brancas, con tódalas brancas.
Así estaban as cousas, pois a Historia non sempre a mudan os de arriba, que cando quixeron decatarse desa xebra, xa tiñan tódalas ovellas de súa raza, ou polo menos, de cores distintas. O grave foi que os lobos, ¡outros listiños!, deron en comer das pardas, das de Pardiñas, que se mesturaban co rabaño, e así pasaban desapercibidos!
Nisto, que o señor de Guitiriz andaba facéndolle as beiras a unha pastora das súas, á que lle dera palabra de casamento. Víanse á tardiña, aquí por cerca da fonte, que nesta parte, ata que veu esa moda dos avións, isto do aeródromo, todo por aquí era plantío. ¡Cada árbore, seu paraugas, pero aquel Guitiriz, que tanto mandaba, quíxoas converter en sabas! O Amo boa persoa non era, pero a moza resistíaselle, que ben sabía ela, e se non o sabía intuíao, que de desvirgada o Guitiriz deixaría de pretendela, ¡ao momento!, que outras mozas se criaban na rodeada, e todas, de nacemento, virxes.
O Pardiñas, que nunha aldea todo se sabe, e polo mundo adiante, tamén, soubo daqueles namoros do seu rival e veciño, do Guitiriz, que lle facía a competencia niso das desfloracións. ¡Con tales abázcaros, os gromos pasaban a ser rosas, con ou sen dereitos de pernada! Como se levaban a conta, recíproca, dos seus floreiros, Pardiñas quixo restarlle unha ao seu competidor, e aló que se foi, nin curto nin nugallán, despois do xantar, coidando que o seu contrincante a tal momento aínda estaría debaixo da súa figueira, papando nos figos que lle tiraban os seus ganapáns. Achegouse raseiriño á pastora, e comprobou que era belísima, tal e como lle dixeran..., ¡así que, nun tris, pasou o que pasar non debera, que a violou, a fondo, sementándoa coa tega vella, sen reparos! Coa camisa aínda de fóra, pasou da moza ao cabalo, e noutro tris perdeuse entre as uces.
Casualmente presenciou o caso unha Fada que adoitaba ir ás augas de cando en vez para mante-la beleza da súa cute, e daquela consolou na moza pregándolle que non se desanimase, que a ía converter en cerva, por un día, para que o Guitiriz non a vise chorando. En cerva converteuna, en efecto, que así pasou daquela situación angustiosa, pero despois, ¡pouca memoria que teñen as fadas!, esqueceuse de volver ao sitio para desface-lo seu encantamento. ¡A saber a onde foi polas augas seguintes aquela trotamundos, aquela turista!
O Señor de Guitiriz, para despenarse da ausencia da rapaza, que ata pensou se non a levarían os lobos, maiormente polo moreniña que era, deu en afeccionarse á caza, día tras día e mes tras mes, ata que nun deles, naquelas cazadas, ¡matou unha cerva, un exemplar precioso! Sen máis, e como ía só, sen criados que lle axudasen, púxose a esfolar nela co seu coitelo de monte, para que lle pesase menos e así levala ao lombo, pero a pouco se desmaia, pois, retirándolle as vísceras, atopouse..., ¡cun neno, que estaba a punto de nacer! O noso cabaleiro tiña esquecido persignarse, pero naquel momento repetiuno cen veces, máis que un frade!
A todo isto, ¿que pasara, que milagre era aquel? Pouca cousa: A Fada tiña poderes para volver unha muller en cerva, nun instante, previo consentimento, por suposto, así que se cumpriu o seu mandato, o seu feitizo, pero..., ¡a criatura, que tiña alma desde o instante da súa concepción, un retallo dela, pero carecía de tóteles para decidir por si mesma, se criatura humana era, tal seguiu no ventre de súa nai! Sabido é que as vidas desde que son vidas son tal e como Deus as fixo, ¡salvo que decidan condenarse por si mesmas!
O Guitiriz fíxose cargo do neno e buscou un Ama de Cría para que lle dese o peito, a un tempo, que así se criaron aqueles dous rapaces, o neno, e maila nena da ama, sans, fortes e rexos.
Cando o cervatiño, quere dicirse aquel neno retirado da placenta da cerva, chegou a mozo, atopouse un día coa Fada, que se lembrara daquel esquezo seu, e viña toda preocupada en busca da cerva, obviamente para volvela ao seu natural. Alí, no bosque, deron en falar, o rapaz e maila Fada, que ámbolos dous eran falangueiros e divertidos, así que, naquela parola, descubriuse todo, ¡do pé á pá! O mozo, daquela mesmo e sen pensalo, cego de carraxe, foise en busca do violador, ¡que era seu pai, aquel Pardiñas, que o atopou espreitando doncelas por tras dun carballo! Tirou de arco e chimpoulle unha frecha, ¡sen mediar palabra!
Volto a Guitiriz, casou coa irmá de leite, coa filla da súa Ama de cría, aos poucos días, e daquela a dote foi inversa, que lle regalou o señorío de Pardiñas, xa que se consideraba herdeiro del, aínda que seu pai estivese no Purgatorio, ¡que de Aló non podía recoñece-lo fillo!, pero foino por asentimento vasalar, por tódolos criados e caseiros da torre de Parga, pois a lingoreteira da Fada, que tiña moita verba e pouca memoria, a onde non chegou mandou recado, co que a herdanza foi efectiva, recoñecida por todos, e iso a pesares do parricidio, feito que nesta bisbarra todo deus o considerou xustiza de Deus!
A miña interlocutora - colaboradora informoume de que esta historia, así, tal cal, relatoulla unha trapeira ambulante, natural de Pígara, ou sexa, neutral, sen intereses localistas no asunto.
Desde que tal souben sempre pasei polos termos de Parga e de Guitiriz mirando aos lados, ¡por se saltaba algunha cerva! Nunha desas, topeime cos de Tráfico, ¡que ata me fixeron soprar! ¿Borracho, eu? Non o nego, pero a miña bebedela estribaba na paisaxe, na paisaxe e nos seus episodios!
¡Oh, Deus, canta envexa lle teño á Santa Compaña, que eses recorren o país a pé, que é a mellor forma de coñecelo e de gozalo, sen Tráfico e sen cegamentos, sen sirenas nin pitados! ¡Terra a nosa, pois o alcatrán que lle botan é postizo; e logo que, tras dese alcatrán, veñen novos decibelios!
-.-

Gómez Vilabella, Xosé M.