A rapaza entrou en prudencia, así que, oíu e calou, pero cando alcanzaron a ve-la "bañeira", algo máis adiante, desde a Ponte Vella, abriu a boca canto lle deu de si, deste xeito, "¡Caanta aaugaaa ...!", e xa non a cerrou ata que entraron nas cocheiras da señora Marquesa, que tiña o pazo na mesmísima Coruña, no Ensanche, por xunto das hortas dos Garaxes, que os vellos ben saben onde é iso, ¡así que, preguntádelles!
A pobre Aelia non puido descansar, de preocupada que se sentiu, ¡nin co mallada que chegou!, así que aló á media noite espertouse co pesadelo de que se baleirara a tal bañeira, e daquela a súa señora, a súa protectora, a súa Marquesa, emperrábase en que a enchese Aelia, ¡a baldes!, sacando a auga do pozo dunha horta, nos mesmos Garaxes.
Presa daquelas inquietudes, sen conseguir pega-los ollos, decidiuse, e púxose aqueles carpíns de lá branca que levara do seu Incio, ¡por se as friaxes coruñesas...! Coa mesma, foise á casa terreira do portalón, que era onde vira a cama do cocheiro, aquela que descargaron da equipaxe, pero..., ¡o rapaz non estaba, nin na súa cama nin nos arredores!
Rilando nos dentes de tantos medos acugulados naquelas experiencias atroces, volveuse ao pazo, ao edificio principal, á gran mansión, e daquela decidiuse a esperta-la Marquesa para que a sacase de dúbidas, que se ía ser herdeira súa, iso algún dereito, algunha confianza, lle daba. En calquera dos casos, Aelia non estaba disposta a herda-la bañeira da Coruña, que lle collera un medo infinito, tanto se a tiña que reencher como se por un descoido afogaba nela, ¡antes da herdanza!
Entrou decidida, pero tamén algo temerosa, naquela cámara dos cortinóns cor púrpura que tanto arrepío lle causaran cando lle axudou á Marquesa, que ben sabía daquel sitio posto que a tivo que espir de arriba abaixo, corsé incluído, ¡e a máis diso, darlle fregas con aquela augardente alcanforada que cheiraba peor cás meigas! Iso á parte de lavarlle os pés con auga quente e sal, que todo naquela muller era a base de auga, fose fría ou ardente. ¡Fíxoa boa, pois resultou que a Marquesa, a tal hora, tamén debía ter medo, pois estaba na súa cama, na monumental, toda ensortellada co Cocheiro, coma dous ourizos; tan apiñados, tan arrecunchados coma as dúas tapas dunha cuncha, que non podía ser máis!
Nin que dicir ten que a mucama sobresaltouse, aínda máis do que xa estaba, pois nunca tal vira..., ¡salvo nas cadelas!
-¡Naiciña do Ceo! ¿Que fai vostede, así, co Colás, tan apertada, feita un novelo? ¿Quere que a estalique para enderezala, para volvela ao seu?
Pero a vella tan impasible e tan natural, ¡coma sempre!
-¿Muller, que lle vou facer? ¡Veuse comigo á cama, para defenderme mellor, de cerca...; maiormente por se entran ladróns, agora de noite, que nas casas ricas, xa se sabe! ¡Este criado éche así, tan fiel coma se poda ser! ¡Nunca outro tiven da maneira!
-¿Ai, si? ¡Daquela, parabéns! Señora Marquesa, iso está ben, afellas que si..., ¡por se a arrouban, pois daquela a miña herdanza iría a menos!
Neste punto do relato eu preguntáralle á miña dona que como explicaba a tal Aelia aquilo de volverse para o Incio..., ¡sendo herdeira dunha Marquesa tan afectuosa, tan afectuosa e tan rica!
-Espera, rapaz, ten paciencia, que aínda non pasou o tren polo Oural... ¡Precisamente, por non ter paciencia, a pobre Aelia nunca a Marquesa chegou!
-¡Pouca xente hai de palabra! -Presumín un pouco, dándome de experimentado, de home de mundo, e máxime co acomplexado que andaba eu coa miña moza, ¡que por algo era Mestra! Seguín elucubrando: -Iso da nobreza herdada, iso de que os méritos persoais dos próceres pasen aos fillos, e por aí adiante, fai que ás veces saia un herdeiro..., ¡pois iso, que non sexan nobres, que non sexan de palabra! -Atrapalleime de tal xeito que...; ¡ben, para que explicalo, que xa se sabe que os rapaciños póñense presumidos e nerviosos cando refrescan, cando parrafean coas mozas!
-Non, non é así, que a Marquesa da Coruña, de palabra, era; ao parecer; pero esta moza do Incio era unha fuguiñas, e non soubo esperar... ¿Entendes?
-¡Veña, avanza, que a este paso, cando acabes de contarme esa historia tan curiosa, ese tren, o que baixa de Madrid, xa estará en Lugo; e para daquela tamén serás vella, con patas de galo, coma a señora da sella!
A rapaza non se me enfadou, pero seguiu ao seu ritmo, ou máis ben, ao ralentí, como para intrigarme, ou para facerme rabiar:
-Foi o caso que cando espertou Elia, pola mañá, oíu uns timbrazos na casoa, no pazo quero dicir, tan alarmantes que mesmo saltou da cama, dun brinco; entón, sen pensalo dúas veces, agarrou coas dúas mans a súa mesiña de noite, un moble de nogueira que pesaba lo menos unha arroba, e aló se foi, ben armada, ao camarín da Marquesa..., ¡disposta a defende-la súa herdanza! Pero alí, naquela peza, o único ladrón visible era o Cocheiro, que seguía na cama coa Marquesa, enrolado, mesmo pegado, e tan fachendoso coma sempre.
-¡A ver, Elia, -dixo entón o Colás, cunha voz autoritaria que a puxo máis nerviosa aínda, e daquela soltóuselle a mesiña, -faille o chocolate á señora Marquesa; e de paso, deixa o meu na cociña, que baixo agora mesmo, para prepara-lo coche, que saímos para Arteixo, todos, aos baños! ¡Veña, espílete, e deixa de mirar para nós, que xa sabes de que vai a cousa, ou queres participar na festa!
Cando levaban un mes, seguido, con aquel trasfego da Marquesa, de noite ben gardada polo Cocheiro, pois aquilo si que era defendela co seu propio corpo, que outro tanto non fan eses Gardes de Corps, e mais chámanlles así, e polo día de baño en baño, que cando non tocaba Arteixo íanse ao de Carballo, na propia tartana, Elia decatouse de que sen durmir polas noites..., ¡nin tódalas augas do mundo lle quitarían as engurras á súa madriña, á súa protectora! Así que, ¡por fin!, atreveuse a dicirllo:
-Señora Marquesa, coido que me tería que facer ese testamento, que vostede vai a peor, pois con iso de durmir e non durmir, co Colás de xustillo, sempre de garda ao seu redor, o medo aos ladróns quitaráselle, pero o que é as olleiras..., ¡xa me preocupan!
-Ten paciencia, muller, -contestoulle a señora-, que cando veña o verán, daquela deixo de ir aos balnearios e quedo na Coruña, para bañarme no mar, en Riazor. Será entón cando teña tempo de ir ao Notario, para recoñecerte por filla, que se tal non fago non poderás herda-lo título de Marquesa... ¿Entendes? ¡Cousas da Lei!
O verán en Galicia xa se sabe que tarda en chegar, e de chegado varía moito, que igual cae en martes, ou en mércores, ou en venres, pero sempre con r de rápido, que ao domingo cústalle chegar, así que a nosa Elia derretíase de mala maneira naquela agarda, naquela espera.
Quen seguía rexo e forte, coma un buxo, cada vez máis, era o seu cocheiro, o Colás, e iso que tamén durmía pouco, case nada, ¡con aqueles socorros, con aquelas gardas tan íntimas, tan nobres, tan fieis...! Se cadra facíao de día, o gran pillín, nos asentos do coche, mentres a Marquesa trasfegaba nas augas, ¡que nin enaguas se poñía, para non mollalas!
Pasaron dúas ou tres semanas máis, sempre naqueles trotes, naquelas viaxes, ¡pero do verán nin trazas, que xa se sabe que quen espera, desespera! Entón a Elia volveu á carga coa protectora, que aínda non a recoñecera, e por iso só a podía chamar Madriña.
-Señora Marquesa, miña Madriña...; perdoe o atrevemento, pero estiven matinando que se casa comigo ese Colás, daquela podía durmir comigo, el, legalmente, nunha habitación de par da súa, que así tamén lle facía a vostede a garda persoal desde cerca, pero, iso si, sen quitarlle o sono, que vostede, desta maneira, co Colás tan pegadiño, e con eses sobresaltos na súa cama, noite tras noite, vai a peor. ¡Pobriña, estase quedando coma un xunco!
Contaba Elia, contouno no seu Incio, que a Marquesa non lle aceptou aquela proposta tan..., razoable, alegando que na outra cama o Colás igual se durmía, e na súa tiña ela

bo coidado de que tal cousa non pasase. Naquela disxuntiva Elia desesperouse e..., ¡nada, que tirou de billete, na Carrilana, e volveuse para o Incio, disposta a inzar, con tal de que os homes quixesen colaborar; de paso, a pasear naquelas sellas da auga, coma unha veciña calquera! ¡Adeus Coruña, adeus título, adeus Marquesado!
-¿Non lle preguntaches o por que, o motivo real, que iso que conta non é convincente pois o verán, tarde ou cedo, pero volve tódolos anos, así que esa Elia non tería tanto que esperar polo recoñecemento prometido, ou sexa, pola súa adopción? Con algo máis de paciencia, co recoñecemento notarial, chegaría a ter un marquesado histórico, ¡pois a historia da Grandeza de España non se fixo nun mes!
-Ti ben falas, rapaz; pero o que non comprendes é o medo que tiña esa Elia de que a Marquesa se fose ás augas..., do Purgatorio, sen testar, que cada día, a pobre, engurrábase máis e máis, ¡e o verán, aquel ano, estaba de punto, igual que facemos no Maxisterio!
Quedei meditando, a ver se atopaba unha explicación lóxica, que a poucos vin tira-la casa pola ventá:
-¿Non sería que esa Aelia, ou Elia, ou como diaño se diga, daquela tivese medo, ela soíña, no seu cuarto, coa de cousas que pasarán na Coruña...? ¡Xa sabes, un porto de mar, un balbordo da piratería, tan apetecible que ata se prendou del un tal Sir Francis Drake!
-Nada me dixo, pero, agora que o mencionas..., ¡tamén pode ser! -Conformou.
-Vaslle preguntar a esa veciña, á famosa Elia, cando a vexas, polo nome daquel cocheiro, que me gustaría seguirlle a pista...
-Ben cho dixen; ¡Colás! E non sexas reiterativo.
-¡Os apelidos, muller; os apelidos! -Maticeille.
-¿Iso, para que, pois agora ese negocio, esa herdanza, non ten remedio? ¿Quéreste ofrecer de Asesor Fiscal...?
-Non, que para iso tamén será tarde; trátase de curiosidade intelectual, pois teño o presentimento de que un rapaz tan resistente, e tan cuco, aínda estará vivo, así que, cando vaiamos ti e mais eu á Coruña, na nosa lúa de mel, daquela teño que buscalo, para que me conte, ao detalle, como e de que maneira chegou a Marqués, pois en vista da defección da Elia, outra herdeira..., ¡imposible!
-¿Que se chegou a Marqués...? ¡A Marqués só se chega por herdanza, que as Marcas que ti dominas son..., comerciais!
-¡Diso non teño dúbida! E non só chegaría a Marqués un cocheiro tan..., tan fiel, senón que incluso casaría, ben casado, e hoxe será o tronco dunha familia moi, pero que moi, aseñorada. ¡Seguro! Igual hai niso unha historia das boas, das verídicas, para amecer ás miñas Memorias...
-¡Estás peor cá Elia! -E fíxome o aceno de barrenar na súa sen.
-Rite canto queiras, pero cando che diga, aló na Coruña, apuntando co dedo, Mira, ese señor, ese das luvas, é aquel Marqués, o de marras, aquel que foi auriga dunha dama engurrada..., vasme dar crédito.
Tempo adiante, moito despois, que xa levabamos media vida na Coruña, lembreime do caso e deume por preguntar no Casino, que é un sitio axeitado: ¿Un Marqués que foi cocheiro dunha Marquesa...? Pero todos se rían de min, a cachón, pois os grandes berces non admiten canetas de trobo, ata que un día topei, no propio vestíbulo, cun rapaz que me dixo:
-Temos que falar..., para que deixe en paz aos meus antepasados!
-.-Gómez Vilabella, Xosé M.