Cuando eramos nenos e nenas quen agora somos case vellos e vellas, na Proba de Navia había unha xoguetería cun amplo escaparate onde poder ver e escoller todos os xoguetes que os Reis de Oriente podían traernos de agasallo. Aquel camión de cuatro eixes, aquela boneca de melena rubia, aquel balón, aquela cociña con tantos ferragachos... aquel parchís con xogo da oca na cara B, aquel estoxo con 12 lapis de cores "Alpine"... aquelas luvas, aquela bufanda... aquela bicicleta! Todo novín. Todo relucente. O tempo non corría cuando pillabamos sitio e apegabamos o nariz a aquel cristal.
O peor era o bafo, que logo ol embazaba e había que limpalo pre seguir mirando. Todo ó alcance da ilusión... Si, cuantas ilusiois detrás daquel escaparate! Eu pido esto e aquelo, eu pido estoutro e aqueloutro, eu pido, eu pido, eu pido... Nalgunhas casas, as nenas e os nenos escribían cartas e escollían entre aquel rebumbio de posibilidades que lucían detrás daquela pantalla hipnótica de cristal as súas peticiois. Algo así como a pantalla dun móbil deste tempo ca inesgotable oferta de Amazon despregada.
Noutras casas non escribiamos cartas e xa dende mui nenos/as sabiamos que non todo aquelo era "pedible". Sen saber de categorías nin de clases sociales, si que sabiamos que os Reis Magos que viñan de Oriente non se confundían. Se alguén se pasaba de ilusa/o, o día 6 de xaneiro pola mañá todo era evidente: os regalos máis custosos sempre quedaban nas casas das familias de máis posibles. Algunhas nenas e nenos xa non iamos á Praza pre non facer o ridículo. Día de muita alegría pre unhos e unhas. Día de decepciois, tristura e, mesmo, vergonza pre outras e outros. As nenas e os nenos máis afortunados, todos fachendosos amosando as bondades daqueles reis tan marabillosos; os nenos e as nenas sen agasallos, remoendo como podiamos os primeiros desprezos, lambendo as primeiras feridas da vida... Aprendendo.
Lembro o ano que "pedira" un balón "curtis" que vira naquel escaparate. Xa perdera a inocencia e xa sabía o que podía aguardar das bondades das Súas Realezas orientais. Debía ter 12 anos. Malia a que a véspora de Reis acompañara a miña mai mercalo onde Celia de Ponciano e Jesús de Celia e vin como ol pagaba a miña mai diante de min e como nolo envolvían nun papel e marchabamos con el prá casa, densoutro día, o día de Reis daquel ano 1971, ó resgar o papel e coller o balón nas miñas maus, anegoume unha alegría que non me cabía no peito e dinlles as grazas máis sentidas ás súas Maxestades de Oriente.
Pouco máis adiante, con outros nenos e nenas da Proba, lembro ir cantar os reises polos bares e cantinas. Non debiamos saber máis de tres estrofas dunha vella canción que cantaban os maiores e, por instrumentos, se levabamos unha pandeireta ou dúas de tómbola e unhas latas do pementón e das sardiñas, iamos servidos. En case todos os bares e cantinas nos daban algo ou nos convidaban a unhos refrescos "Dux", que tamén fabricaba Jesús (de Celia). Cuando non nos daban nada, cantabámoslles aquelo de: "Cantámoche os reises, guedellas de cabra; cantámoche os reises, non nos destes nada".
Agora, de vello, e grazas á xenerosidade do meu compañeiro Xosé Manuel do Castro, volvín cantar os reises. Desta volta non foi en Navia, foi no Belén de Begonte. Grazas ó Belén de Begonte por abrirnos as portas e, sobre todo, grazas a Xulio Xiz e a Bego Pérez por este agasallo. De vellos tamén se vive de ilusiois.
Como serán os Reis para as nenas e os nenos de Gaza, e de tantos outros lugares, este ano?
Enlace á Panxoliña - Cantar de Reises 2025 gravado no Belén de Begonte
