Sucesos incríbles (6)

A caveira de Caaveiro
Para que se entenda esta historia teño que empezar dicindo que os meus fillos criáronse, en parte, nas Asturias de Uviéu, e daquela que viñemos para Coruña saqueinos moito, a moitos sitios, para encariñalos coa terra de promisión, que despois de Galicia, -no noso caso foi antes-, xa se sabe, ¡Asturias! Con permiso de León, que tamén son veciños e parentes. ¡De Portugal xa non falo, que eses son os irmáns preferidos da nosa Gallaecia, tan suaves e tan suevos coma nós!

Pero como o home é un animal de costumes, nos primeiros tempos tiven que atenuarlles aquelas querenzas da infancia para que se afixen á nosa Galicia, así que recorremos as cen estradas, ¡que máis non había por entón!, algunha delas auténticos camiños de cabras, como era o caso da de Caaveiro.

Aquela subida ao vello mosteiro era do máis dificultoso, tanto, que a fixemos barbeando as silvas coa miña navalla de Taramundi; non obstante, con dificultades e todo, atopámonos, naquelas ruínas sacras, cunha moza e cunha vella, ámbalas dúas de boa pinta, pero, ¡estaban sachando!, alí nun curro, por tras de onde estivo o altar maior do convento. A vella tiña unha bolsa de tela nas mans, coma esas onde levaban o punto as nosas avoas; e a moza medio facía que sachaba, argallando cunha picaña, tal que aqueles cativos das aldeas montesías de cando a guerra, que non tiñamos mellor cousa que facer con tanta pobreza de medios, e incluso de imaxinación, pois o ambiente era de pena, de confusión, en tódalas xeracións concorrentes. Ao vernos, que ata íamos caladiños, admirando aquela desidia monumental, puxéronse azoradas, ámbalas dúas, e deron en facer cousas raras, como disimulando. Collín da man á miña muller e díxenlles aos cativos que íamos baixar ao rego coa merenda, e de paso para ve-lo muíño dos frades, que xa volveríamos polas ruínas, ao serán, de máis vagar.

-¿Víche-lo cadro? -Chisqueille un ollo en sinal de picardía.

-¡Si, e paréceme que están tolas, polo menos esa rapaza; neste sitio, cunha picaña...? ¡Que cousas nos toca presenciar...! ¡Isto é máis misterioso do que a nosa misteriosa África! ¿Pasaralle o mesmo ao resto da humanidade?

-¡Pasará, que este mundo, desde aquilo da Eva, está enmeigado!

Buscando lóxicas, lembrei daquela o que pasara en Galicia cos fetos de mal parto, tempo atrás, que nalgunhas parroquias non os deixaban enterrar en sagrado.

-¿Non será que...? -Tentei de explicarme. -¡Como isto foi unha igrexa, igual viñeron ata aquí para..., para iso que estamos imaxinando ti e mais eu, e que sen embargo tanto nos custa crer! Esa rapaza ten pintas de solteira, pero o caso é que tódolos fillos bravos teñen unha nai solteira..., ¡por non dicir, lixeira! ¡Deu-las ampare!

-¡Tamén ti, tes cada cousa! Prefiro crer que viñeron de excursión, e que esa rapaza é algo fata, ou diminuída. Iso explicaría que a vella trouxese esa picaña... Si, coido que si; seguramente para distraela, aquí arriba, facendo que sachan no monte..., ¡pois de arqueólogas non teñen pinta!

-¡Pode ser, pero tampouco parecen subnormais! Sexa o que sexa, demoremos aquí abaixo, neste rego, aínda que se mollen os nenos nas súas argalladas, que non me sentará nada ben atoparme á volta, aí arriba, con esas..., o que sexan!

-¡Con esas mulleres, e punto en boca, tío mal pensado!

-Non o agraves, que só lles quería chamar meigas. ¿Non dis que témo-lo mundo enmeigado?

Por esta vez estivo conforme, así que os rapaces tiveron tempo e ocasión de collerlle afecto ao rego de Tras de Caaveiro, que ata se puxeron pingando facendo que facían rodicios.

Cando regresamos á lomba, dúas horas despois, ou máis, xa non había trazas daqueles seres misteriosos, así que recorrémo-las ruínas con detención, ¡que a deleitación suponse!, e contemplamos gozosos, extasiados, esa fraga impresionante, case virxinal, da que ben se pode dicir que bebe no propio río, no Eume. ¡Pero...! Baixamos ao pontillón, á noitiña, ¡e volvían a estar elas, cos seus guedellos flamexantes ao vento encanado do val! ¡Dúas valquirias! Entraron no auto e a moza deulle ao arranque, nerviosa, como se tivese présa en fuxir da nosa aproximación, pero o motor negóuselle.

¡Estaba visto que non tiñan poderes máxicos! A velliña, ao vernos de cerca, baixouse do Seiscentos e veu cara a min, con ollos de pedir axuda:

-Cabaleiro, por favor, bótelle unha ollada ao noso motor, ao deste coche, que esta neta acaba de saca-lo carné...

A miña muller díxolle á señora, que mesmo tremía, -supuxen que entre os nervios e mailo resío da tardiña, pois a dicir verdade ían algo liviás de roupa, incluso a vella, -que se metese, con ela e cos nenos, no noso auto, mentres eu argallaba naquel motor. Pola miña parte funme, un tanto receoso, iso tamén é verdade, para dentro, para xunto da moza:

-Rapaza, ¿cal é o problema? ¿Que mecanismo vos falla, o voso ou os da Seat?

-¡Nin o sei; a ver vostede! ¡Probe, que eu, no entre tanto, levanto o capó!

Nada, ningún, nin actuando por partida dobre, pois o coche...; ¡o dito, un meigallo! Os dous probamos coa chave, os dous ollamos cara ao motor, e os dous recuamos e coincidimos naquela incompetencia mecánica, naquela derrota colectiva.

-¡Estámosche bos, miña nena, que eu de mecánica tamén ando frouxo! En todo caso, se non localizamos a avaría, lévovos no meu auto, e xa volveredes cun mecánico..., ¡mañá, ou pasado!

Estivemos outro pouco dálle que dálle, toca que toca e palpa que palpa, ensaiando todo o ensaiable, e xa íamos cansos daqueles experimentos, enzoufados de aceite, cando nos puxemos a falar, máis ben de aburridos, sentados no propio Seiscentos por mor do resío.

Díxenllo claro:

-Rapaza, téñocho que confesar, que se non o fago, estoupo. Primeiro tomeite por subnormal; despois, por bruxa, ou por parida; e agora vexo que es unha persoa do máis normal; incluso diría encantadora... Dime, sen rodeos, ¿que esperabas atopar aí arriba, sachando nas ruínas do convento, acaso a lauda dun antepasado…, nun convento de frades?

-¡Xa que me cachou, terei que dicirllo! Estivemos enterrando unha..., ¡unha caveira! ¡Por favor, non, non poña esa cara, que todo ten explicación! Ademais, dareilla cumprida, que se non o fago, Deus sabe o que irán matinando vostedes. Agora que non nos oe miña avoa... Eu son Mestra, en activo, e este coche regaloumo ela, ao termina-la carreira. Hai pouco... Meu pai era Médico, e matáronse, os dous, pai e nai, nun accidente de tráfico, aló na Costa do Sal, que por iso miña avoa se puxo así, así como a ven, tremendo dos nervios.

Agora estabamos aquí, apartadas do mundo, nesta soidade, con máis nervios aínda, que ben pensamos que se foran vostedes, pois como deixaron o seu auto nesa revolta, por tras desas árbores, nin llelo vimos. E logo que miña avoa ve nos autos a man do diabro. Voulle dicir que nos leva vostede, que se nos ofreceu, se non damos resolta esta avaría..., ¡para que estea tranquila! Volvo nun minuto, e despois cóntolle o resto. ¿Vale? ¡Dispense!
...

-¡Xa estou aquí! Pois, diso que mencionou, direillo todo, absolutamente, sen reservas. ¡É cousa de poucas palabras, pero a dificultade está en que me crea, pois a nosa historia ten os seus perendengues!

-¡Muller, teño anos de mundo, e vinme en toda clase de peripecias, incluso naquela Guerra do 57, en Ifni, na África Occidental! Pero se é algo criminoso, daquela, non, aínda que pareces ter pintas de cristiá... Mellor non me digas nada que se algo me crispa é ter que declarar nos xuízos..., ¡que sempre gañan os mentireiros!

-Desta confío que non fará falta... Voulle resumir todo o que poida para que a súa expectativa sexa breve: Cando estudou meu pai..., iso, medicina, xa sabe, compráronlle unha caveira a un señor de aí de Ombre, que é unha aldeíña de por aquí cerca, río abaixo...

-¡Xa o sei; esa que ten unhas cerdeiras, por xunto da estrada!

-¡Si, esa! Daquela, naqueles tempos, os estudantes de medicina conseguían estuda-la anatomía..., ¡segundo podían!, que os medios na Facultade eran limitadísimos; ¡moito! Pola casa foi ese home, que coñecía os estudios do meu pai, cunha caveira nun saco, e meu avó comproulla para o fillo...; ¡iso, a caveira, monda e lironda!, ao vendedor da mesma. Polo visto, non lle preguntaron, ¡en absoluto!, acerca da súa procedencia, que nin se atreverían; ¡de seguro que non!

Ata aquí todo é, ou parece, bastante normal, pero..., ¡sempre hai un pero nesta vida! O diabro fixo que unha compañeira de Maxisterio, que é natural precisamente dese pobo de Ombre, e que ía moito pola casa, entrou un día na habitación que foi consultorio de meu pai, ¡e daquela viu a ditosa caveira! Berros, histeria, desmaios; ¡que sei eu! En vista da súa impresión, houbo que contarlle a súa procedencia, pois a boa da rapaza non entendía iso de que os médicos estuden a súa ciencia cos ósos humanos, ¡con ósos de verdade!

Metidos naquelas explicacións díxolle miña avoa, con toda inxenuidade, que nola vendera precisamente un fulano..., ¡de Ombre! ¡Fíxoa boa, que nesta vida a confianza mata ao galego! Resultou que a rapaza sabía certa historia, referida polo seu pai: ¡A historia dunha moza que quedou en estado dun frade de Caaveiro...! ¡Figúrese o cadro!

-Figuro, muller, que para iso pouca imaxinación se precisa; ¡que coincidencias ten a vida! Pero..., iso, esa aventura do frade, aínda que fose certa, pasaría hai cen anos; ¡como din os latinistas, in illo tempore!

-Claro que si, pero as lendas consérvanse nesta bisbarra, para contestarlle con outro latixo, ad infinitum..., ¡tan frescas coma se fosen de onte mesmo! Segundo refiren, seu pai, sen encomendarse nin a Deus nin ao demo, botouna da casa; e a pobriña, aquela pecadora, ¿a onde foi, a onde podía ir? ¿Onde lle parece que se acolleu? Pois..., ¡a xunto do seu frade, aquí mesmo, en Caaveiro! ¿A onde, se non?

-.-