Agustín Agra ten un libro de relatos magnífico. Silencio entra de cheo no mundo da ciencia e dos científicos e científicas. A modo de percorrido pola historia da ciencia, a modo de atlas para sinalar lugares, vaise detendo en momentos determinados e personaxes diversos para facernos pensar na célula e no universo, na ciencia e na literatura que nola conta.
De aí xorde este Libro das contrarias, dun dos relatos. Recuperamos a tres amigas, antigas compañeiras de estudos, amantes noutro tempo.
Unha delas é unha prestixiosa fotógrafa que semella ter desaparecido nun parque natural sueco (Sarek) onde non se pode subsistir agás no verán. Estaba realizando unha reportaxe sobre Linné, o pai do sistema de clasificación dos seres vivos, cando se lle perdeu o rastro.
As outras, asisten a este misterio; unha delas investigadora sobre o papel das mulleres na ciencia avisa á outra, ornitóloga, para buscala seguindo as indicacións que a desaparecida semella ter deixado en libros e poemas, en cadernos de campo e fotografías. Esta petición serve para poñerse ao día acerca do pasado e o seu presente, pero tamén para introducir ao lectorado nun mundo de literatura especializada, de conversa culta e intelixente que enriquece. A multitude de citas e pequenos pinchos poéticos así como as referencias, colocan a obra no cumio da boa literatura. Este libro, que recibiu o XXVI premio Ánxel Fole de Narración curta xunto co anterior, Silencio, fálannos dun autor que chegado do mundo da ciencia volve a el dende a literatura para enriquecer a sistema literario galego. Pena que ningunha das obras estea traducida a outras linguas para que tamén fóra descubriran todo o que aquí podemos crear!
Sereas afónicas de Luísa Abad é un libro de poesía publicado pola editorial Elvira.
Nunha edición coidada, cunha imaxe na cuberta de Francesca d'a Silva a base de colaxes que recolle a representación da costureira (con máquina Singer, como non podía ser outra) con reminiscencias orientais e detalles marítimos que a sitúan nun lugar de fantasía. A cola da serea, as estrelas de mar e outros debuxos que nos suxiren estelas, cunchas e ourizos sitúannos no noso mar suave de ría e poderoso atlántico. A costureira que nos leva a Maside, esa muller que forma parte da nosa iconografía, igual que elas o foron da nosa infancia coa máquina de coser na cabeza, tal como Díaz Pardo as representou.
O título abre anticipacións porque as sereas sempre cantaron, cantaban tan ben que enganaban os mariñeiros levándoos á súa desgraza. Sabíao Ulises cando lles tapou os ouvidos aos seus acompañantes e cando el se atou para evitar tirarse na súa busca. As sereas cantan e non camiñan, ou si, cando algunha se namora e segue ao mariñeiro a terra, daquela a súa cola transfórmase en pernas e o camiñar se lle fai doloroso. Deixar o seu mundo por seguir o amor, pasar da auga á terra... Como se non fose posible coincidir homes e sereas sen que sexa un o que gane e outra a que perda. Aí está o problema!
É poesía da experiencia. A autora escribe sobre o que ten vivido como nena, moza e adulta, como filla e como nai. Escribe como muller, como feminista que agradece o que outras mulleres avanzaron e pon a súa pedra no milladoiro para facilitar o seu traballo ás mulleres do futuro. Afónica ou non, avisa ás navegantes porque son moitos séculos de discriminación e no menor despiste volvemos atrás coma o mar que recupera o seu espazo.
Na carreira de relevos, as mulleres vanse pasando o facho. Para iso son necesarios os libros nos que se contan as vivencias, os versos nos que se fala da problemática coa axuda da lírica e da épica, as mans que se axudan tal como esas dúas escritoras que envolven os poemas de Luísa: Antía Otero e Rexina Vega. Unha delas dende o obradoiro de escrita e outra dende a sororidade dunha doenza común. Mulleres que escriben para recuperar a voz que lles foi silenciada tal vez por medo a que, coma o canto das sereas, os fixera perder algo.
