¿Que sería da nosa especie sen herdanzas?
Neste sistema de relevos ao que chamamos vida, moito ou pouco pero algo herdamos, sempre, todos, trogloditas incluídos. O malo é que tamén nos apropiamos dos seus vicios, entre eles o de ser desagradecidos, que é dos peores. Así que, para non caer nesa ingratitude, comezarei polas miñas obrigas:
Co meu avó e padriño, Xosé María Gómez Carballedo, que igual o defraudei por asimilar tan pouco do seu caudal humano. ¡Ai se fose hoxe...! ¡Mea culpa!
Ao meu pai, Xosé María Gómez Lombardero, o máis mestre de cantos Mestres levo coñecidos, e iso que non tiña a carreira! ¡Foi un dos últimos daqueles de "a ferrado"!
Ao meu admirado..., ¡santo e sabio, sabio e santo!, Nicanor Rielo Carballo, que me fixo, que me mandou, ¡en manda!, o Soarego deste libriño, pero non lle puiden dar a satisfacción de que o vise editado en vida. ¡Verao agora desde o alén, con máis perspectiva; disto estou seguro!
Ao inconmensurable, ao augusto, Augusto Trillo, tan penetrante el, que cunha simple lectura trillou, destilou, estas viñetas, coido que ilustrativas e perfectamente definidoras do fondo de cada cuestión, da dificultade de cada suceso, por incribles que lle resultasen, ¡a el tamén!
Feitas estas xenuflexións, vaian por diante as miñas intencións, as miñas pretensións; modestia á parte, que se di.
A vantaxe que temos os que pasamos pola vida apartando nos espiños para cheira-las flores do noso carreiro, que non sempre foi, ou é, camiño, é que, de chegados a certa idade, fórmasenos na memoria un panal de azares, de historias encerelladas, algunhas tan insólitas que logo parecen contos da lareira. ¿É unha sorte, ou é unha desgraza...? ¡Déixovos a elección!
A vida ten estes recendos, estas sorpresas, estes descubrimentos, por veces incribles, pero compre dispoñer dunha certa capacidade de asombro, te-las nafres abertas ao mundo, ao prado; quere dicirse, dispostas para cheira-la ocasión de afondar no seu misterio, cicutas á parte, pois se algún deses tarros esenciais non se destapa un pouco, de cando en vez, acabarán ignorados nun curro da palleira, digo, da Historia.
Vén isto ao caso de que sempre vivín, desde o berce, suxestionado polo termo "vividor". As miñas, primeiras, impresións tiveron un cheiro ególatra, un tanto insocial, ¡mea enésima culpa!, pero en certa ocasión consultei isto, confeseime, con meu avó. ¡Pobres, paupérrimos, son eses nenos que non teñen avó! Interesoulle aquela enquisa, e deulle tanta importancia que, para responderme con xeito, no lugar axeitado, levoume ao cemiterio da parroquia, ao vello, no adro, e daquela díxome, con toda seriedade, que é como el explicaba as cousas, incluso as divertidas:
-¿Que opinas desta xente; estarán mortos, definitivamente; idos, borrados?
-¡Padriño, que cousas ten! Con ler estas laudas sábese incluso o día do seu pasamento...
-¡Ti es parvo! Mírame: ¿coidas que eu, eu mesmo, a tal momento, estou..., iso, morto?
Rinme con tódalas ganas, que meu avó era tan pícaro como divertido, pero aquela broma, nun cemiterio, pareceume das mellores. Saín por onde cadrou:
-Vostede o único que ten morto é ese beizo..., o de abaixo. ¿Non me dixo que llo referiu o Médico, un tal Latas, cun ferro quente, para matarlle aquel cancro de fumador?
Pero el, unha metáfora andante, ou mellor dito, trenca, ía por outro lado:
-Rapaz, hai quen cre na transmigración das almas, séxase, na me-temp-si-co-se. ¿Sabíalo? Pero eu créoche na permanencia, e tamén algo na súa inmanencia; creo na transmisión, no herdo das vivencias, na inhalación das convivencias; ¡pero das ben vividas, e como tales, transmitidas, esparexidas, herdanza pura! Con isto aceptado, ninguén morre de vez..., ¡con tal de que deixe un rastro, unhas pegadas! Un vividor vén a ser un bebedor, unha especie de esponxa; un bebedor goza cos grolos, incluso cos das súas bágoas, que se deben aceptar responsablemente, sequera sexa como menciña purificadora.
Do meu comentario, frívolo e inconexo, dedúcese que eu non chegaba tan arriba:
-O Parañolo de Veiga, poño por caso, que dese di vostede que papa unha leira en cada trago...; ¡xa poucas lle deben quedar!
Daquela foi o avó o que se riu:
-Xa que me deches o ton, sigamos coa música. Vivir e beber, repito, sonche sinónimos: ¡Trátase de inxerir, de apropiarse dos zumes da vida, aínda que por veces ese néctar se torne en fel! Por outra parte, tragar non é beber: O tragador atragoase, porque só atopa queimuras na vida; mentres, o bebedor, de primeiras, fíxase no vaso, que se non llo dan limpo xa o refuga; despois, que non admite os vasos cheos, ¡que noxo!, derramándose porcamente; e para máis sibaritismo, sempre empeza, débese empezar, así, deste xeito, por cheira-lo líquido, tódolos líquidos que nos ofrezan, gasosos incluídos. ¡Niso pasa a maior parte do seu tempo!
-¿Por moito que cheire, -rebatinlle-, un bebedor sempre rematará tragando; si, ou non si? ¡A sede é unha cousa mala, e por ende, de alivio urxente!
Nunca necesitaba pararse a reflexionar, que sempre tiña resposta inmediata, axeitada para os meus inquéritos:
-¡Si, e non, pois eses, os exquisitos, sempre baleiran o vaso amodo, en grolos miúdos, compartidos, plácidos, sen por iso deixar de conversar, que é outro pracer dos humanos; un dos mellores! Tragón é aquel que bebe a soas..., ¡estando con outros!
-En definitiva, os dous tipos acaban bebéndose a si mesmos, engulindo o propio caudal... ¿Non é así, padriño?
-¡Home, si, que se non beben a apócema respectiva mal se poden lavar os vasos, pero fano dun xeito diferente! -Proseguiu: -Rapaz, agora, despois destas metáforas, vulgo, parábolas, volvamos á cousa dos vividores, que é un termo parecido pero dexenerado, que por iso che resulta desconcertante. Un vividor, no senso máis nobre do termo, é aquel que bebe, aquel que goza, cos demais; que vive a vida, compartindo as súas bebencias, as vivencias, e de paso non deixa pasa-las cousas sen miralas, sen ollar ao seu redor,

destilando o mel da vida, pois o vinagre elabórase só..., ¡por fermentación ácida!
Os vividores, os desta clase, -proseguiu na súa exposición, recostado contra o freixo de Cas Reigosa para mellor sosterse, e iso que levaba, coma sempre, a súa caiada, -adoitan ser comunicativos, e van polo mundo regalando, doando, compartindo as súas vivencias, cachos da propia alma, ¡da propia! ¡Con quen os queira escoitar, iso si!
-¿Padriño, que dixo deses anacos, deses cachos..., da alma? ¡Menos mal que non anda por aquí o señor Cura a tal momento, que ben di que a alma de cada quen é única e indivisible, e que só a maculan os pecados propios!
-¡Home..., a del, non sei, pero algún dos que temos neste cemiterio, estes que acabamos de visitar, moita repartiron comigo, que aquí estou, dándolle-las grazas, por ante testemuñas, ti mesmo!, que por algo che dixen que moitos deles para min seguen vivos, polo menos mentres eu viva, e máis adiante tamén se aprendes algo de min, e o transmites, pero télo que facer con xeito e con graza, como é a túa obriga, polas leis da herdanza!
...
Desde aquela ocasión tiven por certo que un vividor, diga o que diga o dicionario, é aquel que comunica, aquel que vibra, aquel que transmite vivencias, pois gran pecado é irse á cova sen ter vivido, sen deixarlles aos herdeiros unha tenza, un retallo, un anaco da propia alma, ¡por enguedellada e por hipotecada que a teñamos! Así, pois, de entre os milleiros de sucesos que me pasaron, experiencias que tiven e anécdotas que me malferiron, ¡en dous continentes, que é como dicir nas dúas nádegas!, algunhas tan incribles como arrepiantes, ou á viceversa, estas de aquí, as deste libriño, son as primeiras que me veñen aos dedos a tal momento, así que as vou pasar dos táctiles ao teclado, á presa, ¡antes de que se me arrefríen os dedos, que non quero irme sen deixa-la miña herdanza, a miña cota de participación, tanto nos goces coma nas dores, por cativeira que sexa!
-.- Gómez Vilabella, Xosé M.