Testamento aberto (16)

Na seguinte visita, que nos chamou para que lle xulgásemos os adiantos das obras, explicounos unha serie de detalles da compra dos materiais:

-Todo isto vouno comprando, e pagando, de costas á Sociedade, que nin lles digo nin me din, pero estou aprendendo moito: ¡compro mellores materiais, e pago menos!

-¡Está ben; é unha satisfacción!

-¡O carajo! ¡É unha desgraza, que ben me cabrea, porque así vou descubrindo que tanto o A coma o B estanme dando por saco, que me enganan nas facturas da sociedade! Os descontos gárdanos eles, pois é imposible que non llelos fagan, en vista do visto!

-Mentres te conveña, mentres, con enganos ou sen eles, vaias gañando, ti, Cara al sol!

-¡Xa; pero eles andan de camisa nova, e a miña xa nin azul é, que aínda uso das que trouxen de Berna!

-¡O dito, Xurxo; o que che di Xosé María: Non axotes a caza! –Colaborou a miña dona.

-¿A caza? Vouvos dicir: Nunca me gustou iso da caza, e mais comprendo que hai animais de sobra, pero matar polo pracer de matar paréceme unha animalada, a máis grande de todas.

Volveu a intervir a rapaza:

-Se o di un noivo da morte, será certo!

Quedouse mirando para ambos, coma se nos estivese medindo coa vista:

-¡É ben certo que Deus os cría, e eles xúntanse!

Facíasenos tarde, así que nos fomos sen preguntarlle a intención daquel dito. ¡Non sempre preguntando se sabe a verdade, que por veces observando apréndese máis! Foi o comentario da miña dona cando xa estabamos na beirarrúa; ten vocación de periodista, ben o sei, pero os periodistas non sempre atinan preguntando.

Despois diso, xa na casa, non se nos quitaba da cabeza a picaresca dos socios do Xurxo: ¡Este país necesita cooperativas, pero máis aínda comezar polos principios, ensinar a ser cooperadores, unha sinatura, ao de hoxe, suspensa!

-.-
-¡Merquei un Land-Rover! –Xa mo dixo antes de cerrar a porta do despacho, de oufano que viña.

-¿Un Land-Rover, un explorador de terras; pasácheste aos ingleses? Sería un haiga, ou é que deixaches de ser promotor?

-De verdade: un todo terreo!

-E buscas chofer, claro está; ¿con, ou sen gorra?

-¡Que mellor chofer que un lexionario! Eu non ando a cen, senón a cento sesenta..., pasos, por minuto! Teño carné internacional, de primeira, que me ensinou o chofer de Herr Glatt, por mandato do mesmo, por se lle pasaba algo ao seu mecánico. E logo que tamén tiven unha furgoneta, para levar e traer ás obras que ía conseguindo. Por iso, precisamente por iso, veño invitarvos a estrealo, de paso que comemos o botelo na Fonsagrada, este domingo...

-Métesme nun dilema, que por unha parte non che quero faltar, e pola outra teremos que facernos un seguro de vida, Xosefina e mais eu, pois as curvas da Fonsagrada non son para novatos, nin para novatos nin para vehículos sen experimentar.

-Levo unha semana subindo e baixando á Zapateira, de prácticas, que non é nada mellor que ir á Fonsagrada.

-Daquela, vale, pero cunha condición: ti pos o gasóleo, e eu pago o botelo, que ben sei onde o poñen de xeito.

-O meu plan é saír cedo, porque desde a Vacariza quero desviarme ao Miradoiro; polas mañás, que dá o sol de Este a Oeste, seica é un espectáculo ver Lugo, a casa de Sarry, en Montero Ríos, e non sei cantas máis.

-Ben, vale; e á volta entramos na Meda?

-Iso si que non, que fixen promesa de ver a miña terra desde o Ceo. ¿Non che parece que sería de mal gusto volver a ollar aquelas vellas, pragadas de engurras; aquelas que foron mozas na miña crianza, e que tanto me ilusionaron? ¡Prefiro conservalas na imaxinación, tal e como eran cando tiñan o virgo!

Nada discutín, que as súas razóns eran tan boas coma as miñas.


Aló na Fonsagrada moito falamos, que moito lle gustou todo o que viu, que ata nos dixo:

-Por algo ten nome feminino..., curvas, suavidades, frescura...; e logo que é unha sorte que vivan lonxe das cidades, que así non teñen fume, nin están afumados!

Á volta, xa entrando na Coruña:

-Esta terra merece unha xente instruída, así que me vou matricular para cuarto do Bacharelato, por nocturno, que agora podo asistir ás clases. ¡É un pecado ser galego e non ter estudos!

Xurxo era así, igual a si mesmo, que por algo me quedaron del estas lembranzas inesquecibles.
-.-

Teño que recoñecer que me sentín aliviado da carga do Xurxo con iso de que volvese ao Bacharelato pois eu tiña ocupacións de sobra, que incluso estaba desatendendo algunha das miñas obrigas familiares. Certo é que o merecía todo, pero…, as limitacións humanas!

A miña secretaria da Asesoría Fiscal xa estaba familiarizada cos seus papeis, así que deleguei nela o máis posible; algún movemento na súa conta e pouco máis, no que respecta ao Banco. Sempre se nos tivo certa envexa aos directivos dos Bancos, pero iso ocorre visto desde fóra, e peor aínda levando unha dobre vida, como era o meu caso: a Asesoría, a UNED, etcétera.

Achegábase o Nadal, e a miña dona, na que tiña delegadas as relacións persoais, familia e amigos, algunha cousa consultábama:

-Non che parece que quedamos mal co Xurxo se non o invitamos a compartir mesa e manteis nestes días tan sinalados?

-Muller, co que fala, e co canso que ando…

-Fálaslle con acenos, pero, se non vai cos socios, temos que poñerlle unha sela. ¡Os amigos vense nas ocasións!

-Muller, por ese camiño non chegas a santa, que a Igrexa predica sentar un pobre á mesa, pero, un rico…?

-A estes efectos, máis pobre có Xurxo, poucos, ou ningún. Pobres de Nadal son aqueles que non teñen familia, e máis solitarios có teu paisano poucos quedan, poucos hai.

Fixémolo feliz, pero el tamén nos fixo a nós, que non se cansou de ensinarlles panxoliñas aos nosos rapaces.

-¡Menos mal que non che deu por cantarnos aquilo dos noivos da morte..., pero sabes algunha que é inédita para min!

-Iso pásache porque tamén fuches emigrante, un fuxido, outro. Estas panxoliñas aprendinas, todas ou case todas, dun crego-capelán, tamén da Meda, dos Paradela, que foi para Mondoñedo por aqueles tempos, e despois, de ordenado, ingresou na Mariña; hoxe é Coronel, seica, ou o seu equivalente, pois iso dos grados da Mariña nunca o entendín.

-Coñézoo..., de velo nalgunha feira de Castroverde.

-Xa facía versos de neno, na nosa crianza, e ás súas panxoliñas dáballes o ritmo das clásicas, copiando; ¿entendes? O que non sei é se as ten publicadas.

De entrados nesta temática démoslle un repaso, o enésimo, aos costumes e ás posibilidades daquel tempo da nosa crianza, tal que aquilo de xogar as noces ás guilindrainas, que daquela era un luxo:

-¡Ás guilindrainas; en que man teño as noces, ou cantas noces teño nesta man?

-¡Unha, dúas, tres..., e damas, ou che canto as guilindrainas!

Nin Xurxo, nin a Xosefina, pero eu tampouco, lembrabamos o significado desta verba, "guilindrainas", pero si nos acordabamos do seu uso.

Ao día seguinte volveu, presentouse na casa..., ¡con medio saco de noces!

-Tróuxenas en desagravio por aquela ofensa que vos fixo o taberneiro da Meda, aquilo de darvos para cear uns figos comidos dos ratos! Coas noces traio estas botellas de sidra, que onte á cea abristes cava, e paréceme máis axeitada a sidra asturiana, pois, se non deixaron de facela así, que agora todo é química, dábanlle o punto coas mazás que levaban de Castroverde, que sempre, e de sempre, lles vendemos as mazás da sidra, as fabes da súa fabada, e mailos carballos, para pontóns das súas minas.

-Xurxo, ademais de agradecerche a atención, ¿sabes que che digo? ¡Que tes boa memoria! –Foi canto se lle ocorreu á miña dona para darlle as grazas.

-¡Pois é verdade, señora Mestra, que nin de vello se me esquecen as cousas: Aí no Instituto Salvador de Madariaga estou levando o curso tan ben coma os que fixeron terceiro aquí, o ano pasado!

Seguiu a miña rapaza:

-É memoria, que non o dubido, pero tamén vontade que lle botas, algo que escasea nos ricos pois os teus colegas dedícanse máis ben a medrar!

-¡Xa o sei, muller; e fano coa suor do de enfronte!

Ela, máis inocente cá nós:

-Será coa suor da súa fronte...

-Xosefina, tes un economista na casa e nin así as colles: ¡Neste país médrase, sempre, coa suor do de enfronte!

As outras anécdotas daquelas xuntanzas foron deste estilo, así que vos evito a molestia de lelas!
-.-