Testamento aberto (9)

¡Adeus ríos, adeus fontes..., adeus Monciro! ¿Para que volver á Meda se as miñas terras están a monte, a casiña caendo, e eu sen oficio nin beneficio...? O único importante son as miñas lembranzas, e para iso sempre as levo comigo, sempre! ¿Os meus defuntos? ¡Tamén comigo: o recordo dos bos momentos, na miña cabeza; e nos beizos, de cando en vez, unha oración, pedindo por eles, pero máis aínda pregándolles o su perdón para este fillo que aprendeu a selo precisamente desde que se foron, que antes, non!

Teño un desgusto a maiores, ¡o que me faltaba!, que estiven arrestado, no calabozo, corte de pelo incluído, por un roubo que non fixen, por un roubo que non evitei. Resulta que o Capitán Gumbao, que é amigo do Director dun Banco de aquí de Ceuta, prestoulles o seu asistente para que lles levase un pedido deste economato, no que estou destinado desde fai un mes. O rapaz, que nin sei de onde é, nin sabelo quero, pois ata ignoro o seu nome, pero si sabía del que lle daba á droga, andou por aquí, polo Economato, coa folla do pedido. A segunda parte foi que a muller dese señor do Banco díxolle a Gumbao que como era posible que baixase tanto de prezo o xamón, máxime sendo de Guijuelo, unha procedencia acreditada. O Capitán mosqueouse, e veu por aquí, descubrindo que o tal xamón non pasara pola caixa, que fora roubado, diante das miñas narices, polo propio asistente. ¡Para droga, por suposto, e como non sabía o prezo, díxolle á señora o que lle pareceu!

Eu nada vira, ¡Deus me libre!, pero castigáronme precisamente por iso, por non abri-los ollos, por un descoido, que me resulta lóxico tal e como teño a cabeza estes días, pero..., no Exército non hai peros, nin peros nin dores de cabeza! Quérennos perfectos, e hai que selo, queiras ou non, podas ou non!

-.-
Uns cantos presentáronse ao curso para Cabos, e chéirame que algún faino coa intención de reenganchar. ¿Reenganchar, de Cabo...? Meu pai, que foi Cabo na súa quinta, aló no Ferrol, sempre dicía que iso de ser Cabo quere dicir..., estar cabo dos outros, pois de Sarxento para abaixo son simplemente Clases de Tropa!

¿Eu, que; que farei da miña vida, pois en algo terei que pensar agora que estou a menos dun ano da licenza! ¿Que sei facer? Na aldea fixen de todo, como bo aldeán, pero de todo sen oficio, sen especializarme; ¡tan pouco sei, que nin zocas sei facer!

Cando o de miña nai, que lle falei ao Párroco de vender a casiña e mailas fincas, deume dúas razóns para non facelo: Unha, que ningunha árbore deixa arrincar as súas raiceiras en tanto non lle sequen; e a outra que, de presente, acaso por envexa dos minorazos que emigraron, os morgados están facendo outro tanto; que nin os prados se venden pois os que se quedan prefiren facer pasteiros nas bouzas de secaño, que lles dan menos traballo. Cando volvan, que volverán, e volverán con cartos, pero, e namentres, de que vivo, de que como?

Estes días volveume á cabeza a idea de malvender na Meda e poñer unha abacería en Castroverde, coa practica que estou collendo neste Economato, mais, se todos, ou moitos, emigran, a quen lle vendo? Aló na aldea dicíase que había xente tan vendona que eran capaces de venderlle a alma ao diabro. ¡Xa; pero a miña non a vai querer, que xa conta con ela, repudiado dun Seminario...!

Do Seminario o que me saíu ben foi que aquel latín cotián; agora, no Bacharelato, servirame para un aprobado con só repasar as declinacións. ¡Non todo se perdeu! Poñéndome serio: ¿a quen lle pregunto? Aquí o único que me aprecia de verdade é o Von Papen, pero ese, aínda que andou por Lugo, que sabe das cousas do Lugo actual? Por outra banda, o Capelán, que tan bén me levo con el, é andaluz! ¿Que me recomende para Andalucía, tal que para recoller olivas? Daquela prefiro soutar castañas. ¡Deus, acórdate deste fillo pródigo, tan pródigo que xa non teño pai, nin pai nin nai, nin a onde volver!

-.-
¡Nin cavando suei tanto! Non por fóra, senón por dentro, pois levo unha vida que cansaría a tres mozos que non lle puxesen a miña vontade. Por estar no Economato do único que me libro é das gardas; e despois, este Bacharelato que se me meteu na cabeza...

Non me puiden matricular para o Nocturno por culpa das miñas obrigas cuarteleiras, e menos mal que alguén me botou un mendo. Despois de todo teño sorte, que Deus vaime tirando da corda pero non me afoga, que sempre atopei un cireneo. Oíume as lamentacións que se me escaparon de que tanto me esixise a Patria sen darme a ocasión de exercita-la mente, que me ía quedar sen unha segunda oportunidade de desasnarme un pouco, nestes tempos en que ata os mouros estudian á conta de España, o propio Sarxento do Economato, un tío ao que xa lle notara unha preparación inusual para o seu grado, chamoume á parte. Por certo, que me falou en galego, porque o é, pero só o fai cando estamos a soas.

-¿Ti, que es, un noivo da vida, ou un noivo da morte?

-¡Máis ben o segundo, pero, se me vai arrestar polo que dixen, fágao xa, que tanto me dá vivir como morrer..., en vista da miña sorte, que nin dicir podo o que penso!

-Iso de morrer é moi grave... Vouche dicir o que a ninguén dixen...; minto, pois ao Páter díxenllo. Pero tes que xurarme, poñendo os dedos en cruz, como facemos en Galicia, que non me descubrirás aínda que te esfolen vivo. Tanto me roe o meu segredo, que ata me parece que só aliviarei se llo digo a un compañeiro comprensivo, comprensivo e sufrinte, como me parece que es ti.

-¿Estou cumprindo o xuramento que lle fixen á bandeira, non si? ¡Daquela, aquí me ten, aínda que, para darlle consellos a vostede, pouca cousa son!

-Eu son Mestre, Mestre Nacional...

-¿Vostede; e veuse para a Lexión, coa falta que hai deles?

-Non vin, botáronme para aquí..., as mulleres, que ata non sei se a ti che pasaría algo parecido! O Mestre Donlebún emperrouse en ser o galo da miña aldea, pero un primo meu tamén se emperrou pola filla do Médico. Como daquela, despois da guerra, había tantos desaparecidos, tiven a mala idea de facelo desaparecer: Mateino nunha corredoira, dun testarazo que lle din na caluga, cunha estaca, pois os tiros oiríanse... Arrastreino a un lado, tras duns fentos, e fun pola egua da miña casa. Cargueino atravesado na besta e leveino a unha calandreira que había a poucos metros da corredoira. Eu planeara ben, pero os Gardas están afeitos a seguir os rastros, así que, polas ferraduras da miña egua, descubriron a empanada. Eu, que me escondera nas proximidades, nun punto desde o que vía aos Gardas, ao decatarme de que reconstruíran o caso, que incluso os vin chamar a veciños para retirar o cadáver, coa mesma egua planteime en Lugo, onde tiña a meu padriño, que era Avogado. Sen case explicarlle a situación colleume de brazo e levoume á estación, índonos, ámbolos dous, para Madrid, onde me levou ao Banderín de Enganche da Lexión.

Instintivamente, sen pensalo, abraceino; efusivamente; ¡abracei ao Sarxento! Cousa que debeu tomar como comprensión e afecto, polo que me dixo a continuación:

-O Bacharelato valo facer, ou polo menos, comezalo, que che vou dar clases, eu mesmo. No seu momento vaste matricular de primeiro e de segundo..., por libre! Para xuño. Despois veremos se resistes facer terceiro, para setembro.

Dinlle un taconazo dos de regulamento. O que teño que facer agora é esconder este papel no meu taquillón, pois sería un maldito se por esta manía de escribilo todo lle pasase algo ao meu Sarxento. A inmediata sería pegarme un tiro, eu mesmo, a min mesmo…, antes de que o Donlebún me tire polo acantilado, que aquí non hai calandreiras!
-.-