Opinión en Galicia

Buscador


autor opinión

Editorial

Ver todos los editoriales »

Archivo

A dimensión relixiosa popular do S. Bernabé en Meilán, Riotorto, Lugo; e noutras comarcas limítrofes. Tipoloxía dos exvotos (1)

jueves, 02 de julio de 2020
VI Xornadas da Historia de Riotorto (Lugo). Ed. Asociación Cultural Arrincadeira. Riotorto. 2018.

I. Algúns trazos sobre a expresión "Devoción Popular"
Trátase dun termo complexo, confuso e mesmo ambiguo. Así estasenos a falar continuamente de “catolicismo popular”, de “religión popular”, de “piedade popular”, de “fe popular”, de “relixiosidade popular” etc... Todo isto motiva que sexa difícil definir a relixiosidade do pobo xa que, segundo manifesta P.Toschi- é todo un mundo de sentimentos, vivencias, ritos, expresións prácticas… A relixiosidade de cada pobo, como todo fenómeno vivo, ten as súas peculiaridades. Cada comunidade mostra a súa maneira de vivir a fe e de manifestala. Polo tanto, este tipo de relixiosidade vai ligado a elementos folclóricos e populares en canto que son manifestacións da identidade dun grupo. Así, Dionisio Borobio, mencionaba que unha relixiosidade é popular cando se configura con ese pobo e expresa o seu sentir. É parte da cultura, dun xeito de pensar e de vivir. En consecuencia para analizala cómpre ter en conta o pasado, é dicir cómo viviron o cristianismo, que é o que herdaron dos séculos pasados. É popular, consonte refire Álvarez Gastón, "lo que el pueblo crea; también lo que recibe, asimila y hace propio, como por ejemplo la religiosidad recibida a traves de devocionarios, misioneros…". Desta maneira a relixiosidade popular está composta de diversas capas históricas, que proveñen das diferentes etapas dunha evolución multimilenaria. Isto levanos a percibir como a relixión de cada comunidade representa un testimonio de conciencia colectiva, a afirmación expresa de identidade e dignidade. É como unha memoria colectiva, unha conciencia de grupo, unha esperanza en común.

Por outra banda o fenómeno relixioso popular tenta dar solución as necesidades non satisfeitas polo sistema relixioso oficial; polo tanto fronte á linguaxe conceptual do sistema oficial, que é inintelixible para a xente sinxela do común, a relixiosidade popular tende de cara outras linguaxes baseadas na sensibilidade e na imaxinación. “Los fundamentos teológicos de un sistema religioso resultan bastante complejos para la gente vulgar a causa del lenguaje conceptual en que están formulados… de ahí que esten en contacto con la plástica simbólica”. Como producto da sensibilidade proxectamonos de cara ao singular, concreto, e tanxible; isto está reflectido nas imaxes, símbolos de entidades sacras. Como producto da imaxinación proliferan as narraccións e lendas, que son instrumentos de transmisión oral de diferentes eventos relixiosos. Estes novos xeitos de percepción do sagrado están maís pretos do corazón que do entendemento. Polo tanto a relixiosidade popular manifestase maís como a expresión daqueles que sinten e ven que daqueles que saben e coñecen.

Finalmente a relixiosidade popular amosa un estilo determinado de relacións co sagrado, fundamentadas nunha postura pragmática. Dende sempre a vida económica do campesiño dependeu en gran medida do azar. Esta inseguridade, esta dependencia de factores externos non controlables -treboadas, xeadas, doenzas humanas e do gando- posibilitou que o ser humano buscase a axuda de poderes sobrenaturais. En consecuencia, esta relixiosidade basease en boa medida nun mutuo intercambio de favores materiais: boas colleitas, saúde, a cambio dunha serie de rituais e ofrendas; éstas podían ser realizadas cando se levaba a cabo a petición (cumprimento “a priori”) ou despois de ser concedida (cumprimento “a posteriori”).
Blanco Prado, José Manuel
Blanco Prado, José Manuel


Las opiniones expresadas en este documento son de exclusiva responsabilidad de los autores y no reflejan, necesariamente, los puntos de vista de la empresa editora


PUBLICIDAD
ACTUALIDAD GALICIADIGITAL
Blog de GaliciaDigital
PROMOCIÓN
PUBLICACIONES
Publicaciones
Publicaciones Amencer
Revista Egap
Obradoiro de Artesania