Opinión en Galicia

Buscador


autor opinión

Editorial

Ver todos los editoriales »

Archivo

Epifan铆a das tendencias hist贸ricas na actualidade

viernes, 26 de junio de 2020
Ve帽o centrando en algunhas colaboraci贸ns anteriores o interese nas experiencias hist贸ricas, e considero que delas, os pol铆ticos con responsabilidades de goberno, na mi帽a opini贸n, deb铆an de estar ben informados; pero sospeito que os lectores talvez se sorprendan, porque non perciben a importancia do seu co帽ecemento para orientar mellor certas decisi贸ns que soen tomarse desde os gobernos. Aqu铆, nesta colaboraci贸n, prop贸帽ome apuntar algunha idea por se resulta m谩is clarificadora e proveitosa esta achega, a铆nda que insuficiente, como recurso complementario.

Nas historias que estudamos encontr谩monos cunha serie de datos relacionados coas din谩micas sociais que resaltan en cada etapa, que frecuentemente se nos pasan desapercibidas, e deixamos marxinada a direcci贸n de certas transformaci贸ns que elas causan. E tampouco nos preocupan demasiado aquelas estruturas e coacci贸ns que van emerxendo nese armaz贸n hist贸rico no que se xeran procesos que, se os seguimos, podemos comprobar como van adquirindo vigor e fortaleza ata constitu铆rse en verdadeiras TENDENCIAS. Percibilas como tales, 茅 unha tarefa, nada f谩cil, de selecci贸n e coordinaci贸n de datos e conceptos, evitando caer no ocasionalismo, para facerse cunha conxectura que nos vaia acercando 谩 certeza de estar en presenza dunha LEI HIST脫RICA, acredora, cando menos, de decidir se ten suficiente vigor na actualidade, porque, si fose as铆, imponse a ineludible necesidade de non descoidar a s煤a importancia.

Para complementar a comprensi贸n dende a perspectiva do que nos sucede a nosoutros mesmos e para apoiar documentalmente o contido deste artigo, perm铆tanme traerlles aqu铆 unhas li帽as do Dr. Elias, tantas veces citado en escritos anteriores, que os invito a ler coa m谩xima atenci贸n. Di as铆: NESTE CASO, COMO SUCEDE A MIUDO, A OBSERVACI脫N DOS SUCESOS ACTUAIS ILUSTRA A COMPRENSI脫N DOS PASADOS E A PROFUNDIDADE NO QUE SUCEDEU ACLARA O QUE EST脕 SUCEDENDO: MOITOS DOS MECANISMOS DE INTERDEPENDENCIA DOS NOSOS D脥AS PROSIGUEN OS CAMBIOS DO PASADO NO SENTIDO DE CONSOLIDAR A ESTRUTURA DA SOCIEDADE OCCIDENTAL. Intento exemplificalo.

Collamos unha Historia Universal e comprobemos como na Idade Media xorden da integraci贸n de pequenos centros de dominaci贸n pol铆tica, como os se帽or铆os, unidades m谩is extensas, das que, unha vencedora nas loitas competitivas, pasa a ser un grupo monopolista de organizaci贸n estatal. Pero analicemos, coidadosamente, as causas que desencadearon este proceso para extrapolalas a actualidade. Hoxe os Estados enfr贸ntanse uns cos outros, baixo a presi贸n de tensi贸ns, e o que adquire certo dominio, ten que vixiar a fortaleza do seu poder (como ocorreu sempre), non debilit谩ndose, so pena de caer na dependencia doutros Estados en competici贸n, rompendo as铆 a situaci贸n de equilibrio; pero tam茅n existen etapas nas que esa tensi贸n competitiva, sen un Estado poderoso capaz de rexeneralo, leva a un esforzo estrat茅xico para acadar unha supremac铆a e evitar que esmoreza o engrandecemento do seu poder. Pensemos nas Grandes Potencias da nosa actualidade e na dilapidaci贸n de enerx铆as, para manterse, polo menos, como eixes principais do sistema de equilibrio mundial. Pois ben; traduzamos as astucias medievais 谩 linguaxe socio聳pol铆tica聳econ贸mica聳militar de hoxe, como elementos estrat茅xicos, e aceptemos, consecutiva e cautelosamente, como previsi贸ns o que nos ofrece xa acadado esa antig眉idade.

Reparemos como, dende o feudalismo, as unidades de dominaci贸n se foron organizando co obxectivo de ir ocupando funci贸ns centrais dunha certa coordinaci贸n; e se extrapolamos isto a actualidade, creo que non 茅 nada dif铆cil encontrarnos coas analox铆as coas que soen manifestarse as tendencias hist贸ricas: Os Estados pequenos actuais tam茅n tenden a unirse nunha unidade superior, comezando por alianzas de diferentes clases e vigorizando os v铆nculos para encontrar un nivel de seguridade inalcanzable cos medios propios. 脡 esta unha tendencia que serpea, m谩is ou menos oculta, condicionada e modulada polos elementos estruturais de cada etapa hist贸rica, no cami帽o ascendente a unha unidade superior, dotada coa capacidade e poder suficientes para acadar esa condici贸n de 聯eixe do equilibrio mundial聰, e poder competir, mediante un movemento en espiral, ata acadar a supremac铆a, en pugna con outras unidades que aspiran a conseguir unha suprema coordinaci贸n de 谩mbito planetario.

Pero, como ocorreu xa na Idade Media, a mara帽a de tendencias de diversa clase enc谩rganse de crear unha p谩tina que forza ao fundamental a retrasar a s煤a epifan铆a, dende o seu papel de subxacente do secundario, que, sen decatarnos, absorbe a nosa atenci贸n e distr谩enos do principal. Creo que algo se pode intu铆r na escasa eficacia dos Organismos Internacionais, que lonxe de situarse nesa espiral ascendente cara ao poder de coordinaci贸n planetaria con verdadeira eficacia, bracean impotentes na complexa situaci贸n de tendencias tan diversas, e incluso contraditorias, que, se non se superan, acabar谩n s贸 ofrecendo espazos para que a representaci贸ns estatais te帽an ocasi贸n de cruzarse os desafogos e de xogar a partida da hipocris铆a, cambiando os prop贸sitos polos desprop贸sitos.

Por outra parte, nada debe estra帽arnos que a interposici贸n doutras sa铆das a ese equilibrio inestable no que nos encontramos dificulte a previsi贸n dunha futura organizaci贸n universal que abarque toda a Terra, porque na actualidade parece que se imp贸n como indiscutible un sistema en equilibrio de Estados, empresas, sindicatos, instituci贸ns universitarias, etc., como posible sistema de equilibrio inestable INDEFINIDAMENTE e estruturado con elementos de alcance global; pero se consultamos a historia creo que non 茅 dif铆cil intu铆r que a mesma inestabilidade conduce na direcci贸n dun Poder Central con capacidade de coordinar de forma cooperativa as tendencias que resolven o aproveitamento dos recursos enerx茅ticos do Mundo con fins pac铆ficos. Incluso podemos considerar como unha lecci贸n adiantada de isto a indiscutible necesidade de centralizar as decisi贸ns para loitar contra a pandemia, que marcou as posturas que hai que ir tomando ante futuras cat谩strofes, catalizadas pola miope dispersi贸n de esforzos da Humanidade, ao mesmo tempo que evidenciou a trivialidade de certas decisi贸ns m谩is irreflexivas que politicamente ponderadas.

脡 mester, pois, ter moi en conta que no inconsciente do mesmo individuo existe unha profunda incerteza e desconfianza das tendencias que hoxe se dan nas distintas partes da Terra, por adecuadas que se consideren pola elite pol铆tica, e int煤e como unha censura de matiz ut贸pico desbarata o perfil das que xeran certos trazos de ligas de Estados que apuntan 谩 configuraci贸n dun posible chanzo seguinte neste proceso de unidades super聳estatais, a modo dunha epifan铆a de procesos hist贸ricos que levaron a boas soluci贸ns noutras 茅pocas, e que poden entenderse como unha inicial previsi贸n para a constituci贸n dun instituto pol铆tico, central e pacificador, con poder planetario. Ademais, algo ter谩 que ver que a nosa 茅poca estea chea de tensi贸ns sen resolver e que no subconsciente do individuo pulule a posibilidade dunha tendencia que leve a aconsellar limitaci贸ns para superar perniciosas competencias, como as dun potencial b茅lico.

Acabamos de facer alusi贸n ao inconsciente do individuo. 脡 que聟 acaso non est谩 implicado nas din谩micas sociais?. Pensemos que as铆 como as din谩micas dos 谩tomos e part铆culas subat贸micas que constit煤en a materia contan moito no estudo da s煤a complexa realidade, como as leis que a afectan, tam茅n o individuo 茅 decisivo para a existencia das sociedades, cun papel predominante na din谩mica das mesmas tendencias. Xustamente por iso o soci贸logo referido neste artigo, e noutros anteriores, nos ilustra cuns par谩grafos que non te帽en desperdicio, acerca de c贸mo foron modul谩ndose as relaci贸ns de convivencia a trav茅s da historia, sen esquecer alg煤ns altibaixos dos comportamentos das diversas clases sociais, que acabaron aceptando c贸digos 煤nicos.

E traemos esta tem谩tica, con paradoxo, pola escasa importancia que se lle da, e a ignorancia que se demostra, nalg煤ns casos, acerca de que os esquemas de comportamento da nosa sociedade son o resultado dun proceso hist贸rico, mediante o que se vai prescribindo e inculcando aos seus membros, utilizando o recurso aos MEDOS, como canle polo que fl煤en as estruturas das sociedades, botando mans duns e desbotando a outros, segundo esixencias hist贸ricas de cada etapa. Tam茅n aqu铆 nos di algo, que traduzo ao galego, o Dr. Elias. Literalmente isto: NON HAI QUE FACERSE ILUSI脫N, A PRODUCI脫N E REPRODUCI脫N CONTINUA DOS MEDOS POR MEDIO DOS HOMES 脡 ALGO INEVITABLE E INESCUSABLE SEMPRE QUE OS HOMES TRATEN DE CONVIVIR DUNHA FORMA OU OUTRA聟 Os medos a perder o que nos diferenza e o prestixio herdado te帽en unha importancia decisiva na configuraci贸n do c贸digo dominante, e est谩 en correspondencia coa perda das oportunidades e do prestixio, que levan a caer na degradaci贸n social. E as铆 o segue mantendo o intelectual citado.

Termino resaltando a importancia de facerse cargo da dif铆cil epifan铆a das tendencias hist贸ricas na actualidade, para incorporar, criticamente, como elemento dos xu铆zos que xustifican decisi贸ns, os contidos esencias da mesma.
Rubal, Pedro
Rubal, Pedro


Las opiniones expresadas en este documento son de exclusiva responsabilidad de los autores y no reflejan, necesariamente, los puntos de vista de la empresa editora


PUBLICIDAD
ACTUALIDAD GALICIADIGITAL
Blog de GaliciaDigital
PROMOCIÓN
PUBLICACIONES
Publicaciones
Publicaciones Amencer
Revista Egap
Obradoiro de Artesania