Opinión en Galicia

Buscador


autor opinión

Editorial

Ver todos los editoriales »

Archivo

'Cornelia', na praia da Lanzada hai 2000 anos

jueves, 08 de junio de 2017
A parte que segue presenta unha costa dereita por un tempo;¬†logo penetra un pouco, e despois avanza gradualmente para volver a penetrar, delong√°ndose dende al√¨ en li√Īa recta ata o Promontorio que chamamos C√©ltico.
Os célticos ocupan toda a costa.

Chorografía, III, 9.


O par√°grafo que antecede √© darredor do ano 45. Responsable do mesmo foi¬†o xe√≥grafo romano Pomponio Mela, nado en Tingentera, localidade cuxa denominaci√≥n foi¬†mudada polos √°rabes, uns setecentos anos m√°is tarde, pola de Tarifa, no Estreito de Xibraltar. Nel, Mela describe a costa do noroeste pen√≠nsular, dende o √°ctual r√≠o Douro, seguindo polas Mari√Īas de Oia, e as R√≠as Baixas, ata o Promontorio C√©ltico, hoxe o Cabo Fisterra, accidente que arredor de medio s√©culo antes, tanto Marco Vipsanio Agrippa coma Strab√≥n de Amasia, denominaran Nerio, en atenci√≥n ao pobo deste nome situado nas s√ļas inmediaci√≥ns. Cara ao ano 75, sen embargo, Caio Plinio, que residiu alg√ļn tempo na Gallaecia, sab√≠a que o seu nome correcto era o de Promontorio C√©ltico.
     
En tan breve e precisa informaci√≥n xeogr√°fica est√°n inclu√≠dos os tres quil√≥metros da praia da Lanzada, un √°rea ininterrumpidamente habitada dende o s√©culo VIII a.C. ata o IV d.C., e intensamente excavada durante as √ļltimas d√©cadas, nas que se conseguiron achados tanto p√Ļnicos coma galaicos e romanos, que demostran que en tal per√≠odo, especialmente na Idade do Ferro ¬Ėdo IV a.C., ao 1 d.C.-,¬†foi un centro de intercambio comercial con negociaci√≥ns e exportaci√≥ns tanto a media como a longa distancia. Un per√≠odo no que, segundo a arqueolox√≠a, e antes de que os romanos a invadiran, Galicia contou cunha arte e unha arquitectura bastante avanzadas, as√≠¬† coma con cidades relativamente extensas.
        
Expostas estas circunstancias, pasamos a lembrar que hai catro numeros ocupáramosnos do encontro polos arqueólogos da Deputación de Pontevedra, en Noalla (Sanxenxo), no xacemento da Lanzada, de restos moi ben conservados dunha muller adulta de mediados do século I, o tempo aproximado no que Pomponio Mela elaborou a descricción coa que aquí comezamos. A ela sumárase, un día despois, a aparición, a escasísima distancia, dos despoxos, en precario estado de conservación, dun neno, seguido, moi pouco máis tarde, polos doutro bebé de menos dun ano, neste caso sí en excelentes condicións.
       
Sabemos que a romanizaci√≥n de Galicia non foi¬†todo o intensa que se chegou a afirmar. M√°is, cara ao final do Imperio,¬†todo canto era romano, e mesmo a fala latina, convert√©ronse en¬†fundamentais na nosa cultura e na nosa sociedade mestizas. Digamos tam√©n que o territorio que ocupaban os galaicos fora gradualmente ocupado polos invasores. Cara ao ano 137 a.C. o procosul Decimo Xunio Bruto, -por esta raz√≥n alcu√Īado O Galaico-, apoderouse da parte situada entre os r√≠os Douro e o Mi√Īo. No 60 a.C. Xulio C√©sar someteu, polo menos nominalmente, as nosas comarcas mar√≠timas ata o norte do pa√≠s, e entre os anos 25 ao 19 a.C., Octavio C√©sar Augusto someteu este por completo. Non temos suficientes datos para afirmar, ou negar, que no tempo no que viv√≠u esta¬†muller rec√©n descuberta na Lanzada, o mestizaxe entre galaicos e romanos tivese avanzado ata o extremo de que os primeiros utilizasen xa a onom√°stica latina. Polo tanto tampouco ser√≠a imposible que esta dona se chamase Navia -a nosa deusa das augas no seu tempo-, ou Coventina, deusa ent√≥n da abundancia e da fertilidade. Os seus descubridores, sen embargo, e tendo seguramente raz√≥ns para facelo, preferiron investila co nome do papa San Cornelio, morto no ano 253, o 16 de setembro, o d√≠a, precisamente, no que apareceron os restos desta nosa antepasada, que, segundo o comentario de Pomponio Mela, ti√Īa bastantes posibilidades de pertencer a aqueles c√©lticos que ocupaban toda a costa, ata o actual Fisterra. Chamala, pois, ¬ďCornelia¬Ē, pode ser tanto un acerto, coma unha decisi√≥n demasiado apurada.
Bern√°rdez Vilar, Xoan
Bern√°rdez Vilar, Xoan


Las opiniones expresadas en este documento son de exclusiva responsabilidad de los autores y no reflejan, necesariamente, los puntos de vista de la empresa editora


PUBLICIDAD
ACTUALIDAD GALICIADIGITAL
Blog de GaliciaDigital
ACTUALIDAD FONMI√Ď√Ā
Blog Fonmi√Ī√°
PROMOCIÓN
PUBLICACIONES
Publicaciones
Publicaciones Amencer
Revista Egap
Obradoiro de Artesania