Opinión en Galicia

Buscador


autor opinión

Editorial

Ver todos los editoriales »

Archivo

Como auga de maio… No verán

martes, 22 de marzo de 2016
Testemuñas da Memoria: Como auga de maio… No verán


Atoparse con grandes autoridades nos anos 50 e 60 do século pasado era un asunto de palabras maiores. Era algo así como agachar a cabeza, saudar e quieto parado!... non fora o demo. E se tal encontro transcorría nunha vila pequena como Baños de Molgas, onde a timidez ou, mellor dito, o medo ó poderoso era máis grande, ata optabas pola acción de dar marcha atrás ou coller por outra carreira (lembremos que naqueles tempos a maioría das, hoxe, rúas eran carreiras) para evitar o saúdo e a vergonza. Non obstante, nesa vila termal había un Grande de España ó que esperabamos como auga de maio nos meses de verán. Dicir Grande de España é dicir a máxima dignidade da nobreza española na xerarquía nobiliaria. Empezou a regularse e a establecerse no reinado de Carlos I no século XVI, pero tal distinción xa se viña usando nos tempos da monarquía visigoda.

Don José Bernardo Muñoz y Acebal era o 5º Duque de Riánsares e o 5º Marqués de San Agustín. A verdade é que os dous títulos impresionan. Pero para os veciños de Baños de Molgas era simplemente… O Duque. E punto. Vivía en Madrid e pasaba todos os verán na casa das Señoritas, no casco vello da vila molguesa, porque casara con dona María de las Mercedes Santa Marina y Rodríguez, natural da vila.

Maoritariamente as lecturas dos libros históricos lévante polo poderío desas liñaxes, polo abuso deses personaxes (dereito de pernada, pago en especies, etc.) e polo medo a ese poderío; mais o trato co Duque de Riánseres, O Duque de Baños de Molgas, mandaba ó nabo, ó garete todo ese medo, toda esa veneración, toda esa angustia.

Veneración que, emporiso, si sentiamos realmente polo noso Duque. Porque cando este chegaba á pequena vila, e xa desde o primeiro día, empezaba co seu ritual: que non era outro que percorrer as rúas e carreiras na procura de nenos para darlles caramelos (quen comía caramelos naqueles anos?) e dos homes para ofrecerlles cigarros e puros. Logo, por enriba, estaba a súa sociabilidade, o seu trato coa xente, o seu interese polos veciños e algunha que outra broma. Sempre recordarei a que me gastaba a min: cada ano que me vía dicíame que cada vez estaba máis gordo (porque cada vez era máis fideo). O día do patrón, San Salvador, 6 de agosto, xa sabiamos que unha das andas do Santo era súa. Normal, daba por ela 10, 20, 30 mil pesetas. Naqueles tempos! As outras tres collíanas os demais veciños ó mellor por 100 ou 500 pesetas, algunha ata chegaría ás 1.000; pero quen alcanzaba ó Duque!

Don José Bernardo Muñoz y Acebal, O Duque, nacera en Somió (Xixón) o 18 de agosto de 1923 (algunhas fontes sinalan o 1924) e recibiu os títulos nobiliarios por medio dun tío. O Ducado polo que é máis coñecido creouse en 1844 (durante a minoría de idade da raíña Isabel II) pola raíña rexente María Cristina de Borbón (viúva de Fernando VII). O nome de Riánsares alude ó río Ánsares ou Riánsares que pasa preto de Tarancón, na provincia de Cuenca, de onde era orixinario o primeiro Duque. Tivo unha filla que é agora a 6ª Duquesa de Riánsares. O “noso Duque” faleceu en Madrid o 17 de setembro de 2008. Nunca esqueceremos os caramelos (de nenos) nin os cigarros e puros (de adultos). Ó chegar de vacacións ía polas casas saudando á xente e cando marchaba ía polas casas despedíndose da mesma xente. Grande de España… enorme en Baños de Molgas!
Rivas Delgado, Antonio
Rivas Delgado, Antonio


Las opiniones expresadas en este documento son de exclusiva responsabilidad de los autores y no reflejan, necesariamente, los puntos de vista de la empresa editora


PUBLICIDAD
ACTUALIDAD GALICIADIGITAL
Blog de GaliciaDigital
PROMOCIÓN
PUBLICACIONES
Publicaciones
Publicaciones Amencer
Revista Egap
Obradoiro de Artesania