Opinión en Galicia

Buscador


autor opinión

Editorial

Ver todos los editoriales »

Archivo

O legado literario de Pepe Neira Vilas

sábado, 28 de noviembre de 2015
A morte sepáranos de Xosé Neira Vilas (Gres, 1928-2015), mais non do seu importantísimo e indispensábel legado literario que nos deixa aos galegos. A morte física sempre sorprende, mais a súa obra inmortaliza os avatares da vida e as transhumancias dos galegos, que Pepe Neira testemuña nun dos actos mais humanos e sublimes como é a literatura. O dar fe do cotián labrego e emigrante como elemento esencial de apertada vida: mísera, pobre e humilde. Nestes tres grados de correspondencia existencial, Pepe Neira teceu a súa obra, onde a Galiza real non suplanta veracidades do esencial do noso rural. Aí está a plenitude do escritor de Vila de Cruces dando testemuña dos códigos e comportamentos que rexían ese universo tan complexo e marxinado da nosa labregancia, con síntomas de decadencia, pero albergando os atributos, tan concisos e puntuais, da nosa identidade. E nela está o que mais nos vencella ao que Neira Vilas prioritario na preservación e divulgación do noso idioma.

Debullando as circunstancias daquel neno labrego de Gres, o Balbino autobiográfico no que tódolos nenos labregos nos recoñecemos, desbórdase a plenitude dunha cultura e, tamén, o desgarro social que esnaquizou tantas cousas básicas dunha Galiza de seu. A sublimación daquela sociedade vivida por Pepe Neira, veu a ser portento dunha historia tan nosa e tan realista sobre as nosas sinais de identidade e comportamentos normalizados no amplo ambiente do rural. “Memorias dun neno labrego” é o relato mais nítido que nos congrega ante un libro indispensábel para recoñecernos no prodixio da nosa idiosincrasia. Un libro onde todos nos reencontramos na solidariedade e na autenticidade dun rol creativo no que fermentaron comportamentos e actitudes que se connotan na nosa cultura. Nas “Memorias dun neno labrego”, está a nosa historia infantil e de adolescencia, persuadíndonos nesa alegación de que nós pertencemos a un microcosmos con identidade, capaz de modelarnos nesas correspondencias sublimes que nos identifican como cultura diferenciada. Neste sentido, foi Pepe Neira quen nos revelou suficientes matices e tránsitos vivenciais para comprendernos, nun país de tantos minifundios. Pero con lustre de ser nós e proclamarnos en tantas autenticidades que patentan país.

A prolífica obra literaria de Pepe Neira Vilas ten diversas vertentes expresivas e sempre orientadas cara o celme da nosa universalidade, tan personalizada nos contrastes sociais que provocaron diferentes éxodos cara América. “Memoria da emigración”, da súa autoría, é unha publicación en tres volumes, que constitúe unha crónica moi interesante do que se ten escrito sobre as andainas da nosa emigración. El foi emigrante en Arxentina e despois en Cuba, países onde se realizou como escritor, Estivo virado cara as causas galegas, tal como manifesta nestas crónicas de verdadeira descuberta e sobre insólitos avatares dos galegos fora da súa terra, facendo posíbel esa memoria connotada en tantas historias persoais de emigrantes que el tratou de darlles vitalidade e permanencia. No acto de recepción como académico numerario da Real Academia Galega, o 17 de novembro de 2001, o seu discurso de ingreso, titúlase: “A Cultura Galega en Buenos Aires: 1950-1960”, un grato relatorio sobre a presenza da cultura galega en súas variadas dimensións que se deron nese período na capital Arxentina.

Pepe Neira foi un dinamizador cultural en Buenos Aires. En Cuba sumouse á revolución, xunto coa súa muller cubana, Anisia Miranda, e ocupou varios cargos no contexto da cultura e do xornalismo en tarefas próximas a Fidel e ao Che, sen deixar de estudar as andainas de centos de miles de galegos que fixeron patria galega en Cuba e itinerancia polo Golfo de México. En Cuba fixo cousas nada rudimentarias, como os estudos sobre a emigración e inventariou as publicacións galegas nesta illa caribeña. Escribiu en varias publicacións cubanas sobre Galiza. Pepe e Anisia foron a ponte necesaria para manter ese vencello entre a nosa terra e Cuba. Tamén, unha porta aberta á solidariedade dos galegos da Habana, na súa casa do Vedado, ao lado do Hotel Meliá, até onde peregrinamos tantos galegos.

A cubanidade revolucionaria foi algo que sentiu e difundiu. Lembro aquela visita a Barcelona, onde presentou a quinta edición de “Memorias dun neno labrego”, no Centro Galego, aquel sábado 11 de novembro de 1972. Servidor foi un dos convidados á cea en honor de Neira Vilas, era un encontro restrinxido, case clandestino, houbo discursos e Pepe, agasallounos cun cacho de lata dun avión norteamericano derribado polos comunistas de Vietnam. Aquel acto resultou moi emocionante naqueles momentos de loita contra a satrapía franquista. Desde aquel encontro permaneceu unha longa amizade e, sobre todo, unha solidariedade, dando noticias desde A Habana, enviando libros. Sempre mergullado na autenticidade dunha resistencia que abriu canles culturais e de compromiso social político. Un escritor forxado nos acordes humildes de Gres, na emigración, na loita dos oprimidos e sen voz. Foi coherente co que pensaba. Amou a Galiza, volveu a ela e mergullouse en latentes compromisos. Como sempre, nas súas entretelas mais sólidas e entrañábeis ía a Galiza irredenta. Un intelectual popular con vivencias torrenciais que as soubo expresar na súa escrita, con cálida e inmorredoira intensidade. Pepe Neira Vilas persistirá en multiplicar reencontros nas esencias do que xa levita.
García, Xosé Lois
García, Xosé Lois


Las opiniones expresadas en este documento son de exclusiva responsabilidad de los autores y no reflejan, necesariamente, los puntos de vista de la empresa editora


PUBLICIDAD
ACTUALIDAD GALICIADIGITAL
Blog de GaliciaDigital
ACTUALIDAD FONMIÑÁ
Blog Fonmiñá
PROMOCIÓN
PUBLICACIONES
Publicaciones
Publicaciones Amencer
Revista Egap
Obradoiro de Artesania