jueves, 20 de agosto de 2026
Segundo explica Xosé Manuel Cid, decano da Facultade de Educación e Traballo Social, “neste momento tan complicado tamén para o mundo da cultura parecÃanos que non debÃa pasar desapercibido o centenario da Xeración Nós”. AsÃ, subliña, “unha facultade coma a nosa, onde formamos futuros educadores e educadoras, debe ter sempre a tradición e o patrimonio cultural galego no horizonte”, lembrando como este compromiso se materializa en iniciativas como “a aposta polos graos en galego”. “Non quixemos pasar de largo este centenario, a pesar das dificultades provocadas pola covid-19, porque parecÃanos que era algo importante na formación dos nosos estudantes”, apunta o responsable académico.
Da música á historia
O acto principal desta homenaxe, que conta coa colaboración da VicerreitorÃa do Campus de Ourense, consistirá nunha actuación musical de 2naFronteira que leva por tÃtulo Arredor de nós. Concerto polo centenario da Xeración Nós, que terá lugar o venres 30 de outubro, ás 19.00 h na sala Emilia Pardo Bazán, no soto do Edificio de Ferro. “Pensamos en 2naFronteira porque nos últimos anos veñen póndolle música a practicamente todos os poetas galegos coñecidos e en particular algúns da Xeración Nós pouco coñecidos pola súa faciana poética, como pode ser Otero Pedrayo, que ten outras dimensións intelectuais moito máis coñecidas pero que tamén ten algún poema”, comenta Xosé Manuel Cid.
No concerto, Carmen Penim e Maurizio Polsinelli ofrecerán un repertorio de cancións con poemas da revista Nós e tamén poemas de Carvalho Calero. Xa no 2015, no disco Sons de Nós, explican desde o grupo, 2naFronteira homenaxeou “este monumento da nosa cultura, que agora traemos de volta, renovado”. Ademais desta obra musical, o conxunto conta na súa discografÃa con tÃtulos como Cantos de terra e sal (2020), Herdeiras (2017) ou Zapatiños para DÃaz Castro (2014). Un máximo de 40 persoas poderán, previo convite, asistir presencialmente á actuación que terá lugar no campus de Ourense, que será igualmente retransmitida en aberto por Internet.
Complementando este concerto, o edificio de Ferro acolle desde este xoves e ata o remate da actuación musical o venres 30, unha mostra realizada por 2naFronteira sobre a Xeración Nós co obxectivo de “achegar a revista á xente máis nova”. Formada por diferentes paneis, na mostra as persoas interesadas poden coñecer a historia deste colectivo, a súa filosofÃa e os seus fundadores, concretamente a Ramón Cabanillas, Otero Pedrayo, Losada Diéguez e López Cuevillas. Tamén hai espazo nesta exposición para falar da música e a estética na Xeración Nós e nas súas obras. Ademais, en dous dos paneis o protagonismo é para “elas” e neles os membros da comunidade universitaria poden achegarse a nomes como MarÃa TobÃo, MarÃa del Carmen Sierra ou Sara Leirós.
O sistema educativo galego contará con 536 centros plurilingües o próximo curso 2026/27 nas etapas de Infantil, Primaria, ESO ou Bacharelato e FP. Seis centros decidiron incorporarse a esta iniciativa e outros dous ampliar a súa participación na mesma a outras etapas, o que confirma o incremento progresivo deste modelo, voluntario para os centros, desde a súa posta en marcha. Do total dos centros con modelo plurilingüe, 445 serano en Primaria e 93 en ESO (se ben parte deles sono en ambas etapas á vez), 259 en Infantil, 16 centros en Bacharelato e 40 en FP. Ademais dos centros plurilingües, a ConsellerÃa oferta diversas modalidades. AsÃ, outros centros optan por contar con seccións bilingües.
O Proxecto Xenoma Galicia, que procura detectar variantes de risco para enfermidades hereditarias graves como o cancro de mama e ovario, a sÃndrome de Lynch ou a hipercolesterolemia familiar, xa permitiu detectar 42 persoas positivas entre as 2.504 mostras que se levan analizado. Este programa pioneiro de cribado xenético acada 2.504 mostras analizadas ata o de agora dos 4.261 participantes reclutados ata o momento, rexistrando unha taxa de positividade do 1,7 %.
