Opinión en Galicia

Buscador


autor opinión

Editorial

Ver todos los editoriales »

Archivo

A costa do solpor

miércoles, 06 de mayo de 2015
Que pinto eu, Xaquín de Roca, que son de terra adentro, falando do mar fisterrán e da Costa da Morte, cando o primeiro barco no que entrei foi na Lancha de Mugardos cando xa tiña 26 anos.

Certo que meu pai e todos os meus devanceiros foron enxeñeiros e peritos do nabal e, grazas a iso, sacáronnos a fame da casa co caldiño de grelos. E Isto vén a conto de que, tamén en terra a dentro, se lidian a cotío os mesmos confrontos coa vida que na Costa do Solpor.

Concordo con María das Neves Espiñeira Medín, a presentadora, que é unha sorte,e mesmo sorpresacoñecer a un autor importante, sendo un de nós, coma nós e para nós. Pensamos que eses sempre son de lonxe e que nós non producimos esas especies.

Vaise rompendo o tabú. Temos moitos e moi bos escritores/as.
E, grazas a eles, afirmamos o nós colectivo: somos povo.

Xosé María Lema Suárez, nado en Bamiro, Vimianzo o 30 de setembro de 1950, é un historiador e etnógrafo galego de gran calidade.
• Catedrático de Xeografía e Historia de ensino secundario desde 1992. Exerce de profesor no IES Antón Losada Diéguez, da Estrada.
• Membro correspondente da Real Academia Galega (2002) e numerario (patrón) do Museo do Pobo Galego (2005), é o primeiro presidente do Seminario de Estudos Comarcais para a Promoción do Patrimonio Cultural da Costa da Morte (SECCOM).
• É un dos membros fundadores da asociación en favor da lingua galega ProLingua.

Non é un novato: Nin en idade, nin como escritor. Nin na lingua. Nin en premios. Tendes nas lapelas do libro moitos máis datos.

Consideracións persoais desde COSTA DO SOLPOR.

1.- A lingua. A nosa lingua. Nela están a maioría dos seus moitos traballos. A lingua galega deberalle sempre moito a Xosé Mª Lema.

2.- As linguas. Todas son igual de dignas e valiosas. Expresan ás persoas e povos. Ningunha sobra. Están todas nun concerto mundial Coñecelas. Políglotas. Non sermos bífidos.

Este é un mérito desta obra, que respira ambientación universal: Inglés. Portugués, Francés. Italiano. Latín. Pero a obra é netamente galega e en galego xeitoso e ben coidado. Pon ao galego ao par delas. Dignifícao.
Como volume,(663 páxinas) ten unha entidade sobranceira na nosa literatura, porque o tamaño tamén conta.

3.- A fala. Un povo que ten fala de seu ten o mellor patrimonio espiritual identitario. Pero a identidade, se se descoida, é fráxil. Perdes o DNI e xa non es ninguén. A lingua falada e escrita cómpre cultivala, conservala, defendela, transmitila, sentirse gozoso dela.
Os complexos identitarios negativos son o comezo da autodestrución. Son un cancro.

Que nos dirían se destruímos, p. ex. o Mosteriro de San Martiño de Xubia? Iriamos ao cárcere, non si? Non estará a pasar iso na Galiza coa nosa lingua? Destruír unha lingua é moito peor. Precisamente por ser patrimonio espiritual porque é moito máis difícil restablecela. Non terá volta atrás. E isto é responsabilidade de todos. Principalmente dos políticos.

O profesor Lema, neste gran relato, asenta, consolida e transmite esta riqueza sagrada coma fai o armador Trelawney co Chavián, os protagonistas da novela, a quen lle fai a exexese das súas orixes co gran carballo esculpido no medallón xentilicio e patronímico, herdado do seu pai, xunto coa súa lingua, que como reliquia sagrada conserva pendurada sempre no seu peito. Son uns herdos sagrados e cómpre non serlles traidor.

4.- As falas. O povo é quen crea todo, tamén a fala, que só por iso esta novela xa tería merecido moitos premios. O mundo do mar, da costa e das terras desa Costa están reflectidas nela moi atinadamente.

5.- Os falares. É probável que alguén, cando se vaia metendo nesta lectura, recee das expresións desabridas, fortes e túzaras que empregan as diferentes persoas e personaxes. Certamente son ríspetas e fortes, pero a vida era e segue a ser así de dura e, por veces, agresiva e mesmo cruel. Penso que é un valor do autor telas recollidas tal cal.

Contrasta con isto a naturalidade da narrativa de temas que agora envolvemos en linguaxes tabú que tampouco amañan nada. Refírome ao amor e ao sexo. O relato das mulleres que o describen é tenro, delicado, digno, emotivo, mesmo poético. Recollelos así é dun grande acerto e o autor descríbeos cun realismo respectuoso e claro, como eran os protagonistas.Sobresae pola limpeza esencial do amor humano. É digno.

Os neofalantes, os recentemente chegados a unha lingua, pensan que hai so unha maneira de dicir as cousas. Se nos faltan estes escritores, axiña se converten en empobrecedores da lingua e da linguaxe, da cultura e da mesma vida.
Xosé María historiador, investigador. Pero sobre todo é profesor: ensina historia e profesa a historia: comunica a vida da historia como mestra da vida.
Dinamiza a vida actual coa forza dos nosos devanceiros. Pola memoria deles estamos e seguimos en pé. E seguiremos.

6.- Hai ao longo da novela un leitmotiv, un fío condutor, que me seduce. O Valado do Vento: Saber escoitar as pedras. O home que falaba coas pedras.Todo un tratado de Psicoloxía humanista e positiva. CarlRogers, A. Maslow, Seligman, ou calquera dos nosos mellores psicopedagogos, lerían con gosto toda esta forma modélica de achegarse á natureza inerte e á flora e fauna coas que formamos mundo común. Só así aprendemos o trato, respecto e convivencia cos distintos ecosistemas. A mina de CORCOESTO, REGANOSA, ENCE de Pontevedra, o frackingetc. Moito teñen e temos de aprender das xentes desta novela e dos modelos deste fidalgo, crego sabio, xentes do povo, etc.

7.- As Vilasumisas escravizadas, que el describe, terán vida cando unha minoría de xuventude arranque a viviren abrindo camiños novos na unión entre todos eles para novas experiencias de futuro.

8.- Son modélicas as figuras femininas: Luísa-Úrsula. A Madre Farruca. Mariana de Agar. Mariña, a fidalguiña. A Meiga Melania, que non bruxa, etc, E asemade todas as mozas do povo que militaron bravamente durante a loita e despois souberon seguir no avance da liberación de todos.

9.- Hai outro modo de ser crego e a xente de seren relixiosos.Eça de Queirós en O crime do Padre Amaro, presenta tamén un crego e un povo parecidos. Podería ser hoxe o Papa Francisco? Tal vez. Xa sería ben que así fose: un movemento comunitario desbotando a alienación e os opios adormentadores.

Este libro é rompedor, se se sabe ler en clave de liberación. Non é neutro, nin neutral. Toma posición, pero non con un partidismo barato.
Teño curiosidade pola orixe do mapa da Galiza en Portugal.

Amigos, o libro é dos lectores e para os lectores, para a comunidade que o debe ler intelixentemente e recrear dialecticamente e de continuo a historia.

Pero debemos mimar aos autores para que continúen a traballar. En tan pouco tempo xa estamos na segunda edición. Iso algo indica. O premio a crítica literaria tamén recoñece esta valía.

Profesor Xosé María Lema, desde aquí, grazas polo arduo e exhaustivo traballo. É unha honra.

(Este texto, leeuno o noso colaborador, Xaquín Campo Freire - Xaquín de Roca, na presentación do autor e da segunda edicion do libro).
Campo Freire, Xaquín
Campo Freire, Xaquín


Las opiniones expresadas en este documento son de exclusiva responsabilidad de los autores y no reflejan, necesariamente, los puntos de vista de la empresa editora


ACTUALIDAD  
PORTALES  
SERVICIOS  
ENLACES  

RSS Válido

PUBLICIDAD
ACTUALIDAD GALICIADIGITAL
Blog de GaliciaDigital
PUBLICIDAD
Deputación de Ourense
PROMOCIÓN
PUBLICACIONES
Publicaciones
Publicaciones Amencer
Revista Egap
Obradoiro de Artesania