Opinión en Galicia

Buscador


autor opinión

Editorial

Ver todos los editoriales »

Archivo

Rusia: opaco centenario

martes, 05 de diciembre de 2017
Compre observar os contrastes establecidos entre Occidente e Rusia co respecto ao centenario dos procesos revolucionarios acontecidos en 1917. Mentres a prolífica produción bibliográfica sobre este acontecemento fervía nas principais cidades europeas, así como numerosas actividades de recoñecemento sobre este aniversario, o mesmo transitaba nun marco de certa opacidade oficial precisamente no país onde aconteceron estes sucesos transcendentais para a historia mundial.

O feito da opacidade oficial deste centenario en Rusia non é casual, como tampouco a apatía da sociedade ante este evento. A única excepción foi a convocatoria realizada polo Partido Comunista da Federación Rusa, erixido como o principal partido opositor na Rusia actual, con a penas 42 dos 450 deputados na Duma.

A diferenza, o centenario revolucionario si que é expresado en Rusia a nivel académico, aínda que con menor intensidade que en Europa. Desde xaneiro funciona un Comité Organizador dos eventos do Centenario, única iniciativa oficial de canalizar estas celebracións a través de diversas actividades (artísticas, editoriais, cinematográficas, etc) cuxo obxectivo está mais enfocado na reflexión e o debate.

Con todo, o sentido “tráxico” de 1917 marca moitas das declaracións oficiais do Kremlin sobre o centenario. Cabe destacar neste sentido as declaracións de Mikhail Shvydkoy, representante de asuntos culturais do goberno de Vladimir Putin, quen non dubidou en cualificar á revolución como “a sentencia de morte da Gran Rusia”.

Esta perspectiva semella consolidarse nas altas esferas do poder no Kremlin. Con anterioridade, durante un acto celebrado en xaneiro de 2016, o propio Putin chegou a cuestionar á revolución bolxevique de Lenin considerando que “non precisábamos dunha revolución mundial”. Mais atrás, en 2008, denunciou a disolución da URSS como “o peor desastre xeopolítico do século XX”.

A qué se debe esta posición reaccionaria dende o Kremlin co respecto a este centenario? Pode argumentarse que Putin non desexa procrear divisións sociais sobre un legado, o soviético, que aínda segue moi presente na sociedade rusa. Como igualmente argumentara o propio Shvydkoy, calquera celebración oficial por parte do Estado ruso “só axudaría a afondar esas divisións”.

Outras perspectivas observan a intención do Kremlin por “silenciar” o centenario a fin de fortalecer a unidade nacional e glorificar o sentido histórico imperial da “Gran Rusia”, en aras de potenciar un proxecto político determinado polo propio Putin e a nova nomenklatura do poder.

Paralelamente, outros argumentan que unha celebración oficial con mobilizacións na rúa en tempos de crise económica e cun 2018 electoral á vista, podería ser igualmente contraproducente para os intereses de Putin e da súa nomenklatura. A intención de pechar feridas ante un pasado controvertido, a través dun opaco centenario que permita acentuar o feito de vivir Rusia a súa etapa “post-soviética” gravita así como o modus operandi do Kremlin.

A diferenza dos tempos soviéticos, cando o desfile militar do 7 de novembro (a data histórica da revolución bolxevique de Lenin) supoñía glorificar con esplendor esa celebración, a Rusia post-soviética liderada nos seus primeiros tempos polo falecido Boris Ieltsin e desde 2000 por Putin, prefiren celebrar outros feitos que consolidan as súas expectativas de “unidade nacional da Gran Rusia”.

Cobran aquí importancia capital o desfile militar de cada 9 de maio, en conmemoración da “Gran Guerra Patriótica” contra os fascismo e a Alemaña nazi na II Guerra Mundial; e o Día da Unidade Nacional (4 de novembro), oficializada a partir de 2005 e que conmemora, cunha mestura de patriotismo e de fervor relixioso, a rebelión do pobo ruso contra o dominio polaco en 1612.

Este acontecemento ocorreu xusto un ano antes da entronización ao poder en Rusia da dinastía Romanov (1613), cuxa abdicación tres séculos despois, a partir dos procesos revolucionarios de febreiro/marzo de 1917, tamén pasaron por debaixo da mesa na Rusia actual.

Resta por observar cal será a reacción oficial por parte do Kremlin cando, para xullo de 2018, se celebre o centenario do asasinato do zar Nicolás II e da súa familia a mans dos bolxeviques, principalmente nun momento en que a perspectiva de “gloria imperial rusa” estase consolidando nas esferas de poder. E isto obsérvase claramente na activa diplomacia global por parte de Putin e na recuperación das esferas de influencia e do peso decisivo de Rusia na reconfiguración dunha nova orde mundial.

Putin aposta forte no taboleiro xeopolítico global, toda vez recupera o sentido estratéxico do orgullo nacional ruso a través dos seus principais activos: unhas Forzas Armadas modernizadas e unha industria enerxética eficaz. A pesares da crise económica, Rusia conta con notable liquidez financeira que lle permite, entre outras cousas, actuar de salvavidas de aliados en apuros, como é o caso da Venezuela de Nicolás Maduro.

Outras perspectivas da apatía sobre o centenario aducen do temor estrutural do Kremlin a todo síntoma de “revolución”, tomando en conta que a Rusia post-soviética observou con ansiedade a reprodución na súa periferia euroasiática de mobilizacións contestatarias (as “revolucións de cores”) que desde 2003, e con apoio occidental, se acentuaron en Ucraína, Xeorxia ou Kirguizistán.

Se ben esas revolucións resultaron ser infrutuosas na súa reprodución na mesma Rusia, para pesar dos intereses occidentais, dende o Kremlin prefírese abortar calquera reminiscencia “revolucionaria” que puidera substraerse deste centenario.

Con todo, a comezos de 2017 realizáronse varias protestas en diversas cidades rusas, convocadas polo activista opositor Andrei Navalny, contra a corrupción e o autoritarismo imperante no Kremlin. Por tanto, Putin coida minuciosamente cada detalle sobre a conmemoración do centenario, abortando calquera posibilidade de que se converta nun acto reivindicativo contra o seu poder.

O centenario da revolución rusa de 1917 podía constituír unha oportunidade histórica para a reconciliación de Rusia co seu pasado. Pero a opacidade do mesmo pode igualmente explicar outras expectativas. Mais que a reconciliación co seu pasado, Putin e a nova nomenklatura de poder ansían romper con ese pasado para instaurar unha nova era.

Mentres a matriz da gloria imperial rusa cobra cada vez mais intensidade na opinión pública, Putin marca o 2018 como un punto de inflexión desta nova era que desexa instaurar. En perspectiva está unha reforma constitucional para ampliar a seis anos o mandato presidencial e posibilidades de reelección indefinida. Con isto establece unha especie de “neo-zarismo” constitucional e politicamente competitivo que sirva como punto final dun centenario a todas luces pouco estimado no Kremlin.
Mansilla Blanco, Roberto
Mansilla Blanco, Roberto


Las opiniones expresadas en este documento son de exclusiva responsabilidad de los autores y no reflejan, necesariamente, los puntos de vista de la empresa editora


ACTUALIDAD  
PORTALES  
SERVICIOS  
ENLACES  

RSS Válido

PUBLICIDAD
ACTUALIDAD GALICIADIGITAL
Blog de GaliciaDigital
PUBLICIDAD
Deputación de Ourense
PROMOCIÓN
PUBLICACIONES
Publicaciones
Publicaciones Amencer
Revista Egap
Obradoiro de Artesania