Opinión en Galicia

Buscador


autor opinión

Editorial

Ver todos los editoriales »

Archivo

Piñeiros. O estanco. Emilio e Ermitas

viernes, 18 de septiembre de 2015
Non hai historia grande se non hai micro relatos veraces e obxectivos que partindo desde o pobo, desde as experiencias vivas e vividas, sirvan logocomo fontes para que o científico poida elaborar uns macro relatos ben acaídos nunha historia mais ampla.Unha cousa é certa. Primeiro é a historia sucedida ereal. Logo xa virán os historiadores.

Cando estudamos algo cómpre centrarmos ben o cando, o onde, o como e quen foron os protagonistas. Falarei dos anos 1968-1978. Pero somos herdeiros dunha historia que vén xa de moito atrás. Este meu pequeno relato sobre PIÑEIROS, O ESTANCO, EMILIO E ERMITAS é como un aglutinador nunha encrucillada de camiños que confluían nese intre e nese lugar desde os núcleos do hábitat dos arredores e no movérense cara ao exterior na súa vida cotiá: Cornido, A Veiga, O Cerrallón, A Cruz, As Lagoas, O Feal, Ansede, O Ponto, Freixeiro, etc...

A ESTRADA DE CASTELA.Constituíu por séculos a principal entrada por terra a Ferrol. Era un fluír e refluír de vida cotiá. Era a canle vertebradora e dinamizadora. Por onde ela ía pasando repartía e compartía vida en cada paraxe. Aproximémonos a ela moi esquematicamente.

1.-A parada dos distintos coches de línea: Cal-Pita, Viveiro- Ferrol-Betanzos-Coruña. El Ideal Gallego:Coruña-Ferrol. (Aínda non existía a estrada de As Pías). O Villalbés, Ferrol Vilalba.Castromil, Ferrol-Betanzos-Santiago. El Rápido, Ferrol-Santiago por Irixoa- Curtis. Seguro que deixo algún.

2.- O tranvía Ferrol-Neda, mais tarde, Buses urbanos. Nun xeito moi principal, nos dous sentidos, cun horario continuo e ben programado. Habíaos especiais: OBus nº 2. O Bus das cestas, O dos obreiros. O dos estudantes... O número 1 só chegaba a Freixeiro. E había outro á Faísca con menos frecuencias.

3.- Eran importantes outros servizos:Correos. Os fornecedores de mercancías e mercadorías máis diversos. E daquela xa empezaban os taxis para a nova Residencia S. José.

4. Outro dato curioso que hoxe non se entende. Os camiños de Cornido e da Veiga estaban moi cheos de lama e anegados moitas veces. A xente viña en katiuscas, madreñas ou como podían. Cando chegaban ao Estanco xa tiñan alí un sitio para deixaren aquel calzado e puñan os zapatos, que portaban adecuadamente, para iren á cidade, ao baile, etc. A vida tamén tiña as súas dificultades.

E aquí aparece a importancia do Estanco de Piñeiros. O Estanco era todo.Unha tenda universal incríbel. Sabían das necesidades da xente e tiñan de todo. Abría de seis da mañá a once da noite, sábados e domingos.Tamén era taberna. Nas tertulias e no vaseo falábase de todo. Por alí pasaban os comentarios da vida grande e pequena. Opinións, noticias, avisos, necrolóxicas, accidentes, chismes e chistes, por certo algúns excelentes. Porque había verdadeiros actores. Recordades a Perille o dos buses?

Ao ser parada de todos os autobuses había esperas, subidas e baixadas. Todo o día era un movemento de xente, verán e inverno.

Tenda para todo.“Apúntamo na libreta”. Crédito, filantropía, fidelización da clientela, solidariedade, etc.? Había pufos? Claro que si. Pero ficaron na libreta e a libreta era secreta e confidencial.

Cantas necesidades socorreron caladiñamente e con paciencia! Canto se despachou ao fiado! Eu mesmo pedín favores para axudar a persoas e familias en necesidade e ao non ter eu cartos naquel intre para socorrelas tamén dixen ben de veces: “Emilio, Ermitas, apúntasmo na libreta?”.

Isto funcionaba, son testemuña e quero dicilo, porque detrás había unhas persoas concretas: Ermitas e Emilio. E xa antes Andrés e Pilar, os tíos deles. O Andrés de hoxe, daquela, era aínda “Andresito”.

Emilio fora funcionario de correos e sabía de todo. Tiña unha formación excelente. Equivalente, para defenderse na vida, a unha diplomatura de hoxe. Ademais de seren “xente de peso” tiñan bonhomía: “Condición de quen é boa persoa. Simplicidade amable”.Así a define o dicionario.

Cando me mandaron para Piñeiros-Narón, eu nin coñecía o sitio. Vin só. Ninguén me presentou e comezamos caladiñamente a tarefa. Así, sen máis. Era unha parroquia de recente creación.Todo comezaba ex novo. Non tiñamos nada. Só estabamos as persoas e nelas me fun centrando.

Sor Josefa, a primeira Superiora da Residencia San José, que tamén estaban aquí de moi pouco, díxome: “Para calquera información seria, formal, de calidade, con discreción e de fiar, fale cos do Estanco. Con Emilio e Ermitas. Vaille ser de moita utilidade.”Recollín a mensaxe.

A relixiosa vía a parroquia desde a capela e da xente que ía alí á misa. E ela sabía desta limitación. Sabía que Parroquia era unha realidade distinta, máis ampla e non podía ser unha prolongación da Residencia de Ancianos. Eran dúas institucións diferentes. Importantes ambas. Pero cada unha coa súa idiosincrasia e misión.

Eu tamén quixen ir pouco a pouco traballando por min mesmo cada relación con cada persoa para as diversas opcións. O meu pensar e a miña misión era moi diferente segundo o lugar. Tiña de ter un proceder pastoral distinto e prudente segundo servise á comunidade e aos anciáns da Residencia ou, pola outra banda, ir tentando crear os alicerces dunhas barriadas distintas, con problemáticas pouco parecidas e mesmo con historias de dor e sufrimento. Porque tampouco eran iguais O Ponto, Piñeiros e O Feal. E xa non digamos Freixeiro e a Estrada de Cedeira, que incluso hoxe xa son absolutamente distintos. Mirando cara atrás con bondade, sen ira e con agradecemento, creo que acertamos en case todo. E foi posíbel grazas a todos e a sabérmonos respectar e querer. Non nos traizoamos nunca nin nos intres máis difíciles. Daquela unha parroquia tiña moitas funcións que hoxe, grazas a Deus, son xa propias dunha sociedade civil e desenvolvida democraticamente, con maioría de idade e plena liberdade.

Xa sería ben que alguén tivese a idea de facer mesmo unha tesiña universitaria destas paraxes e lugares curiosísimos da Estrada de Castela. Nelas está condensada a meirande parte da historia de Ferrolterra no seu fluir de entradas e saídas á cidade, das que os da urbe non era apenas conscientes. Ficabámoslles lonxe. Si. Estes establecementos merecían un bo e serio estudo psico-sociolóxico.Unha selección incluso de hemeroteca. Lembrades a famosa pizarra de avisos ao público dos Solloso, na Ferrolana? Nela estaba condensada a vida social, económica, etc. Citemos aquelas necrolóxicas, feitas con tanta arte e mestría. E os avisos das patacas novas, dos pitiños e polas, etc? Iso é merecente de facermos unha boa recollida de fotografías e comentarios antes de que desaparezan as persoas que aínda gardan memoria. Porque non fica moito tempo. E os e as que de verdade poden falar a fondo, xa van indo en idades avanzadas e a memoria tamén lles vai esmorecendo.

Tamén podiamos falar do Cabalo Branco e de tantos outros de Narón e Ferrol. En Neda e Xuvia, que eu coñecín menos. Vicente Araguas ten falado tan axeitadamente que é unha delicia lélo.

Valería a pena recoller as crónicas dos xornais da época escritas da man dos correspondentes Lobeiras, Souto Iglesias e outros máis. Aquí viñan preguntar o máis inesperado. Centro e fonte de información, lugar de referenciapara todos e para todo. Mesmo para a Garda Civil. Pero, ollo!... Tamén era un filtro da información a favor dos veciños. Son testemuña directa de como se teñen desfeito acusacións infundadas ou mesmo se ten axudado a xentes a pórse a salvo en épocas difíciles, correndo riscos serios. Hoxe xa se podería falar. Moitos segredos de daquela foron para a tumba. Por liortas non xustificábeis da Compañía, o telefone chegounos moi tardiamente e non había máis remedio que achegarse e preguntar.

Moita xente fixemos camiño xuntos con moi diversos pensares. Hoxe faleivos con moito agarimo e gratitude de Ermitas e Emilio. Anteriormente glosei a figura senlleira de Pepe Grandal. Seguirei facendo eses micro relatos por se alguén quere algún día afondar na nosa historia común. Unha aperta e moita gratitude.
Campo Freire, Xaquín
Campo Freire, Xaquín


Las opiniones expresadas en este documento son de exclusiva responsabilidad de los autores y no reflejan, necesariamente, los puntos de vista de la empresa editora


ACTUALIDAD  
PORTALES  
SERVICIOS  
ENLACES  

RSS Válido

PUBLICIDAD
ACTUALIDAD GALICIADIGITAL
Blog de GaliciaDigital
PUBLICIDAD
Deputación de Ourense
PROMOCIÓN
PUBLICACIONES
Publicaciones
Publicaciones Amencer
Revista Egap
Obradoiro de Artesania